Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 8
The Orbit of the Sun, the Measure of Day and Night, and the Sun-God’s Chariot
तत्रत्यानां दिवसमध्यङ्गत एव सदाऽऽदित्यस्तपति सव्येनाचलं दक्षिणेन करोति ॥ ८ ॥ यत्रोदेति तस्य ह समानसूत्रनिपाते निम्लोचति यत्र क्वचन स्यन्देनाभितपति तस्य हैष समानसूत्रनिपाते प्रस्वापयति तत्र गतं न पश्यन्ति ये तं समनुपश्येरन् ॥ ९ ॥
tatratyānāṁ divasa-madhyaṅgata eva sadādityas tapati savyenācalaṁ dakṣiṇena karoti; yatrodeti tasya ha samāna-sūtra-nipāte nimlocati yatra kvacana syandenābhitapati tasya haiṣa samāna-sūtra-nipāte prasvāpayati tatra gataṁ na paśyanti ye taṁ samanupaśyeran.
सुमेरू पर्वतावर राहणाऱ्या जीवांना सूर्य नेहमी डोक्यावर असल्याने सतत मध्यान्हासारखी उष्णता जाणवते. सूर्य नक्षत्रांकडे तोंड करून वामावर्त चालतो व सुमेरूला डावीकडे ठेवतो; पण दक्षिणावर्त वाऱ्याच्या प्रभावाने तो दक्षिणावर्त चालतो असेही भासते. जिथे सूर्योदय होतो, त्याच्या नेमक्या विरुद्ध देशात त्याच वेळी सूर्यास्त दिसतो; आणि जिथे मध्यान्ह, त्याच्या विरुद्ध मध्यरात्र. तसेच जिथे सूर्यास्त आहे, तिथून विरुद्ध देशात गेल्यास सूर्य तसाच दिसत नाही.
FAQs
This verse explains that, for certain regions, the Sun appears perpetually at midday due to relative position—showing Bhagavatam’s cosmological explanation of varying day-phases.
In Canto 5, Śukadeva teaches Parīkṣit Mahārāja the structure and functioning of the universe, including how the Sun’s course relates to time (day, night, noon) for different inhabitants.
It encourages humility and broader vision—what seems ‘fixed’ from one viewpoint can differ elsewhere—supporting patience, perspective, and faith in the Lord’s ordered creation.