Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 40
The Six Dvīpas Beyond Jambūdvīpa and the Cosmic Boundary of Lokāloka
तेषां स्वविभूतीनां लोकपालानां च विविधवीर्योपबृंहणाय भगवान् परममहापुरुषो महाविभूतिपतिरन्तर्याम्यात्मनो विशुद्धसत्त्वं धर्मज्ञानवैराग्यैश्वर्याद्यष्टमहासिद्ध्युपलक्षणं विष्वक्सेनादिभि: स्वपार्षदप्रवरै: परिवारितो निजवरायुधोपशोभितैर्निजभुजदण्डै: सन्धारय-माणस्तस्मिन् गिरिवरे समन्तात्सकललोकस्वस्तय आस्ते ॥ ४० ॥
teṣāṁ sva-vibhūtīnāṁ loka-pālānāṁ ca vividha-vīryopabṛṁhaṇāya bhagavān parama-mahā-puruṣo mahā-vibhūti-patir antaryāmy ātmano viśuddha-sattvaṁ dharma-jñāna-vairāgyaiśvaryādy-aṣṭa-mahā-siddhy-upalakṣaṇaṁ viṣvaksenādibhiḥ sva-pārṣada-pravaraiḥ parivārito nija-varāyudhopaśobhitair nija-bhuja-daṇḍaiḥ sandhārayamāṇas tasmin giri-vare samantāt sakala-loka-svastaya āste.
त्या गजपती व लोकपाल यांच्या विविध सामर्थ्यांना वाढविण्यासाठी आणि सर्व लोकांचे कल्याण व्हावे म्हणून भगवान परममहापुरुष, सर्व दिव्य ऐश्वर्यांचे स्वामी, सर्वांच्या अंतरी वसणारे अंतर्यामी, लोकालोक पर्वताच्या शिखरावर विशुद्ध सत्त्वमय दिव्य देहाने विराजमान असतात. विष्वक्सेन आदि श्रेष्ठ पार्षदांनी वेढलेले, चार भुजांत दिव्य आयुधांनी शोभणारे ते धर्म, ज्ञान, वैराग्य, ऐश्वर्य तसेच अणिमा-लघिमा-महिमा इत्यादी सिद्धींसह आपले वैभव प्रकट करतात.
FAQs
This verse describes the Supreme Lord as the antaryāmī—present within as the indwelling Self—who sustains and protects the worlds while empowering the cosmic rulers.
In the cosmological narration, Śukadeva highlights that the universe and its administrators function by the Lord’s power; His purity, opulences, and mystic perfections indicate His supreme capacity to uphold and bless all realms.
Remembering that the Lord sustains everything encourages humility and steadiness: do your duty (dharma), seek true knowledge, practice detachment, and rely on the Divine protector rather than anxiety.