Shloka 1

Rantideva’s Supreme Charity and the Hastī Lineage

Hastināpura and Pañcāla Origins

Devanagari script

श्रीशुक उवाच वितथस्य सुतान् मन्योर्बृहत्क्षत्रो जयस्तत: । महावीर्यो नरो गर्ग: सङ्‍कृतिस्तु नरात्मज: ॥ १ ॥

Transliteration

śrī-śuka uvāca vitathasya sutān manyor bṛhatkṣatro jayas tataḥ mahāvīryo naro gargaḥ saṅkṛtis tu narātmajaḥ

Translation

श्रीशुकदेव गोस्वामी म्हणाले—मरुत् देवांनी पालन केल्यामुळे भरद्वाज ‘वितथ’ म्हणून ओळखला गेला. वितथाचा पुत्र मन्यु; मन्युला पाच पुत्र—बृहत्त्क्षत्र, जय, महावीर्य, नर आणि गर्ग. या पाचांपैकी नराचा पुत्र संकृति होता।

Synonyms

• श्री-शुकः: Śrī Śuka
• श्री-शुकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + शुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (श्रीमान् शुकः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वितथस्य: of Vitatha
• वितथस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वितथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• सुतान्: sons
• सुतान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• मन्योः: of Manyu
• मन्योः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मन्यु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• बृहत्क्षत्रः: Bṛhatkṣatra
• बृहत्क्षत्रः: Karta (कर्ता; enumerated)
• Type: Noun
• Root: बृहत् (प्रातिपदिक) + क्षत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (great + warrior/royal power)

• जयः: Jaya
• जयः: Karta (कर्ता; enumerated)
• Type: Noun
• Root: जय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ततः: then
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध; क्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) = then/thereafter

• महावीर्यः: Mahāvīrya
• महावीर्यः: Karta (कर्ता; enumerated)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (great valor)

• नरः: Nara
• नरः: Karta (कर्ता; enumerated)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गर्गः: Garga
• गर्गः: Karta (कर्ता; enumerated)
• Type: Noun
• Root: गर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सङ्कृतिः: Saṅkṛti
• सङ्कृतिः: Karta (कर्ता; enumerated)
• Type: Noun
• Root: सङ्कृति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तु: and/but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध; निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• नर-आत्मजः: son of Nara
• नर-आत्मजः: Karta (कर्ता; predicate)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (नरस्य आत्मजः = son of Nara)

Characters & Entities

• Vitatha
• Manyu
• Bṛhat-kṣatra
• Jaya
• Nara
• Garga
• Saṅkṛti

FAQs

What is described in Srimad Bhagavatam 9.21.1?

This verse lists a segment of the dynasty: Vitatha’s line through Manyu, Bṛhat-kṣatra, Jaya, Nara, Garga, and Saṅkṛti.

Why does Śukadeva Gosvāmī narrate genealogies in Canto 9 of the Bhagavatam?

To trace dharmic lineages of kings and sages, showing how history and spiritual culture are transmitted through authorized succession.

How can devotees apply the lesson of Bhagavatam genealogies in modern life?

By valuing spiritual heritage—seeking authentic guidance (paramparā), honoring forebears, and living responsibly to strengthen one’s own legacy of dharma and devotion.