Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 31

Kṛṣṇa’s Impending Departure; Uddhava’s Surrender; King Yadu and the Avadhūta’s Twenty-Four Gurus

Beginnings

श्रीभगवानुवाच यदुनैवं महाभागो ब्रह्मण्येन सुमेधसा । पृष्ट: सभाजित: प्राह प्रश्रयावनतं द्विज: ॥ ३१ ॥

śrī-bhagavān uvāca yadunaivaṁ mahā-bhāgo brahmaṇyena su-medhasā pṛṣṭaḥ sabhājitaḥ prāha praśrayāvanataṁ dvijaḥ

श्रीभगवान म्हणाले—ब्राह्मणांचा मान राखणारा सुमेध राजा यदूने त्या महाभाग द्विजाला असे विचारून सन्मान केला. राजाच्या नम्र नतमस्तक वृत्तीने प्रसन्न होऊन तो ब्राह्मण उत्तर देऊ लागला।

श्री-भगवान्the Blessed Lord
श्री-भगवान्:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + भगवान् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—श्रीमान् भगवान्
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
यदुनाby Yadu
यदुना:
कर्ता (Kartā/Agent in passive)
TypeNoun
Rootयदु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formरीति-अव्यय (adverb of manner)
महाभागःthe greatly fortunate one
महाभागः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—महान् भागः यस्य (very fortunate)
ब्रह्मण्येनby the pious (devotee of Brahman)
ब्रह्मण्येन:
करण/सह (Instrument/Association)
TypeAdjective
Rootब्रह्मण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘ब्रह्मण्य’ = ब्राह्मणप्रिय/धर्मनिष्ठ (devoted to Brahmins/Brahman)
सु-मेधसाby the very wise one
सु-मेधसा:
करण/सह (Instrument/Association)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + मेधस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—सु मेधा यस्य (very intelligent)
पृष्टःhaving been asked
पृष्टः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त, भूतकर्मणि)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (द्विजः) इति विशेषणम्
सभाजितःhaving been honored
सभाजितः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसम् + भाज् (धातु) → सभाजित (कृदन्त, भूतकर्मणि)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (द्विजः) इति विशेषणम्
प्राहreplied / said
प्राह:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
प्रश्रय-अवनतम्to (him) bowed with humility
प्रश्रय-अवनतम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootप्रश्रय (प्रातिपदिक) + अवनत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—प्रश्रयेण अवनतम् इति तृतीया-तत्पुरुषः; (यदुना) इति विशेषणम्
द्विजःthe brāhmaṇa
द्विजः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Y
Yadu
D
Dvija (Avadhūta Brāhmaṇa)

FAQs

This verse highlights that true instruction is received when one respectfully approaches and honors a saintly teacher; Yadu’s humility and intelligent questioning prompt the brāhmaṇa to speak.

Because Yadu, being devoted to dharma and respectful to brāhmaṇas, asked sincerely and honored him; the brāhmaṇa therefore responded to Yadu’s reverent, humble posture.

Approach authentic teachers with respect, ask thoughtful questions, and maintain a teachable attitude—this invites deeper guidance and transforms learning into realization.