Mārkaṇḍeya Ṛṣi Tested by Indra and Blessed by Nara-Nārāyaṇa
प्राप्तद्विजातिसंस्कारो मार्कण्डेय: पितु: क्रमात् । छन्दांस्यधीत्य धर्मेण तप:स्वाध्यायसंयुत: ॥ ७ ॥ बृहद्व्रतधर: शान्तो जटिलो वल्कलाम्बर: । बिभ्रत् कमण्डलुं दण्डमुपवीतं समेखलम् ॥ ८ ॥ कृष्णाजिनं साक्षसूत्रं कुशांश्च नियमर्द्धये । अग्न्यर्कगुरुविप्रात्मस्वर्चयन् सन्ध्ययोर्हरिम् ॥ ९ ॥ सायं प्रात: स गुरवे भैक्ष्यमाहृत्य वाग्यत: । बुभुजे गुर्वनुज्ञात: सकृन्नो चेदुपोषित: ॥ १० ॥ एवं तप:स्वाध्यायपरो वर्षाणामयुतायुतम् । आराधयन् हृषीकेशं जिग्ये मृत्युं सुदुर्जयम् ॥ ११ ॥
prāpta-dvijāti-saṁskāro mārkaṇḍeyaḥ pituḥ kramāt chandāṁsy adhītya dharmeṇa tapaḥ-svādhyāya-saṁyutaḥ
पित्याने विधिपूर्वक द्विजाति-संस्कार केल्यावर मार्कंडेयाने क्रमाने वेदमंत्रांचे अध्ययन केले व धर्माने नियम पाळले; तप व स्वाध्याय यांत तत्पर राहून तो आजीवन नैष्ठिक ब्रह्मचारी झाला. तो अत्यंत शांत, जटाधारी व वल्कलवस्त्रधारी होता; कमंडलू, दंड, यज्ञोपवीत व मेखला धारण करी, तसेच नियमवृद्धीसाठी कृष्णाजिन, जपमाळ व कुशगवत बाळगी. संध्याकाळी व सकाळी तो अग्नी, सूर्य, गुरु, ब्राह्मण आणि हृदयस्थ परमात्मा—या रूपांनी हरिची नित्य पूजा करी. सायं-प्रातः भिक्षा आणून मौनाने गुरूला अर्पण करी; गुरूची आज्ञा मिळाल्यास दिवसातून एकदा भोजन, नाहीतर उपवास. अशा रीतीने असंख्य कोटी वर्षे हृषीकेश भगवानांची आराधना करून त्याने अजेय मृत्यूवर विजय मिळवला.