Shloka 20
Balarāma Slays Balvala and Visits Sacred Tīrthas; He Attempts to Stop Bhīma–Duryodhana
ततोऽभिव्रज्य भगवान् केरलांस्तु त्रिगर्तकान् । गोकर्णाख्यं शिवक्षेत्रं सान्निध्यं यत्र धूर्जटे: ॥ १९ ॥ आर्यां द्वैपायनीं दृष्ट्वा शूर्पारकमगाद् बल: । तापीं पयोष्णीं निर्विन्ध्यामुपस्पृश्याथ दण्डकम् ॥ २० ॥ प्रविश्य रेवामगमद् यत्र माहिष्मती पुरी । मनुतीर्थमुपस्पृश्य प्रभासं पुनरागमत् ॥ २१ ॥
tato ’bhivrajya bhagavān keralāṁs tu trigartakān gokarṇākhyaṁ śiva-kṣetraṁ sānnidhyaṁ yatra dhūrjaṭeḥ
त्यानंतर भगवान् केरल व त्रिगर्त देशांतून प्रवास करून गोकर्ण नावाच्या शिवक्षेत्री गेले, जिथे धूर्जटी (शिव) यांचे साक्षात् सान्निध्य आहे. मग द्वीपावर वसणाऱ्या आर्या द्वैपायनी (पार्वती) देवीचे दर्शन घेऊन बलराम शूर्पारकास गेले व तापी, पयोष्णी आणि निर्विन्ध्या नद्यांत स्नान केले. पुढे दण्डकारण्यात प्रवेश करून ते रेव (नर्मदा) नदीकाठी गेले, जिथे माहिष्मती नगरी आहे. मनु-तीर्थात स्नान करून अखेरीस ते प्रभासास परत आले.
FAQs
This verse identifies Gokarṇa as a prominent Śiva-kṣetra where Lord Śiva (Dhūrjaṭi) is especially present, making it a revered destination during Balarāma’s pilgrimage.
In the Bhagavatam narrative, Balarāma’s tīrtha-yātrā includes honoring devas and sacred sites, demonstrating Vedic reverence and the purifying power of pilgrimage for the world.
Even if one cannot travel, one can adopt the essence of tīrtha-yātrā by regularly visiting temples, hearing Bhāgavatam, and cultivating humility and purity of conduct.