Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Chaturtha Skandha, Shloka 31

Indra’s Envy at Pṛthu’s Aśvamedha and Brahmā’s Intervention

False Renunciation Exposed

तदिदं पश्यत महद्धर्मव्यतिकरं द्विजा: । इन्द्रेणानुष्ठितं राज्ञ: कर्मैतद्विजिघांसता ॥ ३१ ॥

tad idaṁ paśyata mahad- dharma-vyatikaraṁ dvijāḥ indreṇānuṣṭhitaṁ rājñaḥ karmaitad vijighāṁsatā

हे द्विजांनो, पाहा—राजाच्या यज्ञात अडथळा आणण्यासाठी इंद्राने असे कृत्य केले आहे की पुढे धर्ममार्गात मोठा व्यत्यय निर्माण होईल. तुम्ही अधिक विरोध केलात तर तो आपली शक्ती दुरुपयोग करून अनेक अधर्मप्रणाली प्रचलित करील.

tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); deictic ‘that’
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); ‘this’ (in apposition with tat)
paśyatasee!
paśyata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√paś (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Plural (बहुवचन); Parasmaipada (परस्मैपद)
mahatgreat
mahat:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying dharma-vyatikaram
dharma-vyatikaramviolation/confusion of dharma
dharma-vyatikaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक) + vyatikara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
dvijāḥO brāhmaṇas
dvijāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (8th/सम्बोधन), Plural (बहुवचन)
indreṇaby Indra
indreṇa:
Karaṇa/Kartṛ (करण/कर्तृ-निर्देश)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
anuṣṭhitamperformed/committed
anuṣṭhitam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootanu-√sthā (धातु) + kta (कृदन्त)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); past passive participle (क्त) qualifying dharma-vyatikaram/karma
rājñaḥof the king
rājñaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
karmaact/deed
karma:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
etatthis
etat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); in apposition with karma
vijighāṁsatāby (him) wishing to kill
vijighāṁsatā:
Karaṇa/Kartṛ (करण/कर्तृ-निर्देश)
TypeAdjective
Root√han (धातु) desiderative jighāṁsa (सन्नन्त) + vi-; present participle (शतृ)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); ‘by one desiring to kill’ (agentive qualifier, referring to Indra)
P
Pṛthu
I
Indra

FAQs

This verse states that Indra caused a grave disturbance of dharma, acting with the intention to harm the King—driven by rivalry and fear of losing his prestige.

It refers to a serious disruption or violation of religious order—here, the sabotaging of a lawful Vedic sacrifice for selfish motives.

It warns that envy and competition can make one undermine righteous work; a devotee should protect dharma by acting without malice and respecting sacred principles.