Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Chaturtha Skandha, Shloka 15

Dhruva-vaṁśa Continuation: Utkala’s Renunciation, Aṅga’s Sacrifice, and the Birth of Vena

Prelude to Pṛthu

स चक्षु: सुतमाकूत्यां पत्‍न्यां मनुमवाप ह । मनोरसूत महिषी विरजान्नड्‌वला सुतान् ॥ १५ ॥ पुरुं कुत्सं त्रितं द्युम्नं सत्यवन्तमृतं व्रतम् । अग्निष्टोममतीरात्रं प्रद्युम्नं शिबिमुल्मुकम् ॥ १६ ॥

sa cakṣuḥ sutam ākūtyāṁ patnyāṁ manum avāpa ha manor asūta mahiṣī virajān naḍvalā sutān

सर्वतेजाच्या पत्नी आकूतीपासून चाक्षुष नावाचा पुत्र झाला; मन्वंतराच्या शेवटी तो सहावा मनु झाला. चाक्षुष मनूची महिषी नड्वला (विरजा) हिने हे निर्दोष पुत्र जन्मास घातले—पुरु, कुत्स, त्रित, द्युम्न, सत्यवान, ऋत, व्रत, अग्निष्टोम, अतीरात्र, प्रद्युम्न, शिबि आणि उल्मुक.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; सर्वनाम
चक्षुःCakṣu
चक्षुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग (ऋषि/राजा-नाम)
सुतम्a son
सुतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग
आकूत्याम्in Ākūti
आकूत्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआकूति (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
पत्न्याम्in (his) wife
पत्न्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; सम्बन्धे—‘पत्नी’ (as wife)
मनुम्Manu
मनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग (नाम)
अवापobtained / begot
अवाप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
indeed / then
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle; narrative emphasis)
मनोर्of Manu
मनोर्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formषष्ठीविभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; ‘मनु’ इत्यस्य षष्ठी (of Manu)
असूतgave birth
असूत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
महिषीthe queen
महिषी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहिषी (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; ‘मुख्या पत्नी’ (chief queen)
विरजान्Viraj (sons named Viraj...)
विरजान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविराज् (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, बहुवचन, पुल्लिङ्ग; पुत्र-नामानि (proper names)
नड्वलाNaḍvalā
नड्वला:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनड्वला (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; कर्तृ—महिषी-विशेषण/नाम
सुतान्sons
सुतान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, बहुवचन, पुल्लिङ्ग
C
Cakṣu
Ā
Ākūti
M
Manu
V
Virajā
N
Nāḍvalā

FAQs

It states that King Cakṣu, through his wife Ākūti, had a son named Manu, continuing the dynastic line described in Canto 4.

Because the Bhagavatam preserves sacred dynasties connected to dharma and devotion, showing how divine order and saintly kings appear through specific lineages.

They remind readers that family life and social roles can be aligned with dharma, and that spiritual responsibility can be carried forward across generations.