Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Ashtama Skandha, Shloka 51

Aditi’s Lament and Kaśyapa’s Instruction of the Payo-vrata (Milk Vow) to Please Keśava

पूजां च महतीं कुर्याद् वित्तशाठ्यविवर्जित: । चरुं निरूप्य पयसि शिपिविष्टाय विष्णवे ॥ ५१ ॥ सूक्तेन तेन पुरुषं यजेत सुसमाहित: । नैवेद्यं चातिगुणवद् दद्यात्पुरुषतुष्टिदम् ॥ ५२ ॥

pūjāṁ ca mahatīṁ kuryād vitta-śāṭhya-vivarjitaḥ caruṁ nirūpya payasi śipiviṣṭāya viṣṇave

पैसा खर्च न करण्याची कंजूषवृत्ती सोडून, सर्वांच्या हृदयात स्थित शिपिविष्ट विष्णूची भव्य पूजा करावी. तूप व दूधात धान्य शिजवून चरू तयार करून, एकाग्रतेने पुरुषसूक्त जपत यजन करावे आणि अनेक रसांनी युक्त उत्तम नैवेद्य अर्पण करावा—याने परमपुरुष प्रसन्न होतो.

pūjāmworship
pūjām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; अव्यय-प्रकारः—समुच्चय (conjunction)
mahatīmgreat
mahatīm:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (of pūjām)
kuryātshould perform
kuryāt:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्
vitta-śāṭhya-vivarjitaḥfree from deceit about wealth
vitta-śāṭhya-vivarjitaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootvitta (प्रातिपदिक) + śāṭhya (प्रातिपदिक) + vivarjita (कृदन्त, √vṛj/varj, past passive participle)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; तत्पुरुषसमासः (vitta-śāṭhya = deceit regarding wealth; vivarjita = devoid of)
carumcooked offering (caru)
carum:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootcaru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्
nirūpyahaving prepared/arranged
nirūpya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया/Gerundial action)
TypeVerb
Rootnir-√rūp (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; ‘having arranged/assigned’
payasiin milk
payasi:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootpayas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (Locative), एकवचनम्
śipiviṣṭāyato Śipiviṣṭa (Viṣṇu)
śipiviṣṭāya:
Sampradāna (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootśipiviṣṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, चतुर्थी (Dative), एकवचनम्; विष्णोः विशेषण-नाम (epithet of Viṣṇu)
viṣṇaveto Viṣṇu
viṣṇave:
Sampradāna (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, चतुर्थी (Dative), एकवचनम्
V
Viṣṇu (Śipiviṣṭa)

FAQs

This verse instructs that worship should be performed without dishonesty or miserliness about one’s wealth—devotion must be sincere and straightforward.

Śipiviṣṭa is a Vedic epithet of Viṣṇu; here it emphasizes addressing the Lord through authorized sacred names while performing the Pāyo-vrata worship.

Offer time, resources, and service to God transparently—avoid show, bargaining, or hidden motives in spiritual practice.