Mantra 2
Sukta 105
अनु ते शुष्मं तुरयन्तमीयतुः क्षोणी शिशुं न मातरा । विश्वास्ते स्पृधः श्नथयन्त मन्यवे वृत्रं यदिन्द्र तूर्वसि
ánu te śúṣmaṃ turáyantam īyatuḥ kṣóṇī śiśúṃ na mātárā́ | víśvā́s te spṛ́dhaḥ śnathayanta manyáve vṛtráṃ yád índra tū́rvasi
After thy rushing might the two sustaining Worlds speed, as two Mothers to a child. All rival hostilities of thine they crush for thy wrath, when, O Indra, thou prevailest over Vṛtra.
तुझ्या धावत्या शुष्मा (पराक्रम)च्या मागे धारण करणारे दोन लोक—पृथ्वी व द्यौ—जणू शिशूच्या मागे धावणाऱ्या दोन मातांसारखे वेगाने जातात. हे इंद्रा, तू वृत्रावर विजय मिळवितोस तेव्हा तुझ्या मन्यूसाठी (क्रोधासाठी) ते तुझ्या सर्व प्रतिस्पर्धी स्पृधा (शत्रु-होळ) चिरडून टाकतात.
Rishi: RV-derived (Indra hymn tradition; AV 20 is largely Rigvedic reprise—r̥ṣi as in RV source)
Devata: Indra (Vṛtrahan)
Chandas: Triṣṭubh (RV-style stotra meter)
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"Surge of vigor → reassurance of support → decisive overcoming.","listener_experience":"Courage tempered by being ‘held’—less harsh than pure raudra Vṛtrahan verses.","intensity":7}