Mantra 1
Sukta 65
अवनम्। हरिः सुपर्णो दिवमारुहोऽर्चिषा ये त्वा दिप्सन्ति दिवमुत्पतन्तम्। अव तां जहि हरसा जातवेदोऽबिभ्यदुग्रोऽर्चिषा दिवमा रोह सूर्य
avanám | háríḥ supárṇo divám ā́ruho ’rcíṣā yé tvā dípsanti divám utpátantam | áva tā́n jahi hárasā jātavedo ’bíbhyad ugró ’rcíṣā divám ā́ roha sū́rya ||
A bringing-down. The tawny, fair-winged (Sun) mounteth heaven with radiance; those who would fain harm thee as thou springest upward to the sky—smite them down with fiery might, O Jātavedas; feared, fierce with thy flame, ascend thou unto heaven, O Sūrya.
अवनम् (खाली पाडण्याचा मंत्र)। हरि, सुपर्ण (सूर्य) आपल्या तेजाने दिव्यावर आरोहण करतो. तू आकाशाकडे उडत/झेपावत असताना जे तुला इजा करावयास पाहतात, त्यांना, हे जातवेदस्, आपल्या दाहक सामर्थ्याने (हरसा) खाली पाडून ठार कर. ज्वाळांनी उग्र, भयप्रद होऊन, हे सूर्य, तू दिव्यावर आरोहण कर.
Rishi: Atharvanic tradition (not specified in excerpt)
Devata: Sūrya / Agni-Jātavedas (conflated luminous power)
Chandas: Mixed/irregular (longer line with embedded relative clause; not a simple anuṣṭubh)
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From triumphant ascent to fierce confrontation, ending in victorious rising.","listener_experience":"Courage, brightness, sharpened boundaries; a sense of invulnerability through light.","intensity":7}