Sukta 4

Mantra 1

पितृमेधः। (८६ ककुम्मती, ८७ शंकुमती), ८८ त्र्यवसाना पथ्यापङ्क्तिः, ८९ पञ्चपदा पथ्यापङ्क्तिः। आ रो॑हत॒ जनि॑त्रीं जा॒तवे॑दसः पितृ॒याणैः सं व॒ आ रो॑हयामि । अवा॑ड्ढ॒व्येषि॒तो ह॑व्य॒वाह ईजा॒नं यु॒क्ताः सु॒कृतां॑ धत्त लो॒के

पितृयाण (पितरांचे मार्ग) यांनी जनित्री (उत्पादक माता) कडे आरोहण करा; जातवेदसासह मी तुम्हा सर्वांना एकत्र चढवितो. हविने प्रेरित झालेला हव्यवाह (अग्नी) खालीवरून आला आहे; युक्त होऊन, या लोकी यजमानाला सु-कृत (सत्कर्माचे) सुबद्ध फल प्रदान करा.

Mantra 2

दे॒वा य॒ज्ञमृ॒तवः॑ कल्पयन्ति ह॒विः पु॑रो॒डाशं॑ स्रु॒चो य॑ज्ञायु॒धानि॑ । तेभि॑र्याहि प॒थिभि॑र्देव॒यानै॒र्यैरी॑जा॒नाः स्व॒र्गं यन्ति॑ लो॒कम्

देव आणि ऋतू यज्ञाची रचना करतात—हविः (आहुती) व पुरोडाश, स्रुच (आहुतीचा चमचा) आणि यज्ञाची आयुधे (उपकरणे)। यांच्याच साहाय्याने देवयान मार्गांनी पुढे जा—ज्या मार्गांनी यजमान स्वर्गलोकास पोहोचतात।

Mantra 3

ऋ॒तस्य॒ पन्था॒मनु॑ पश्य सा॒ध्वङ्गि॑रसः सु॒कृतो॑ येन॒ यन्ति॑ । तेभि॑र्याहि प॒थिभिः॑ स्व॒र्गं यत्रा॑दि॒त्या मधु॑ भ॒क्षय॑न्ति तृ॒तीये॒ नाके॒ अधि॒ वि श्र॑यस्व

ऋताच्या क्रमाप्रमाणे तो मार्ग नीट पाहा, हे अङ्गिरसा—ज्या मार्गाने सुकृत (सत्कर्म करणारे) जातात। त्या मार्गांनीच तू स्वर्गास जा, जिथे आदित्य मधु भक्षण करतात; तिसऱ्या नाकात (उच्च आकाशात) तेथेच तू स्थिर आसन धारण कर।

Mantra 4

त्रयः॑ सुप॒र्णा उप॑रस्य मा॒यू नाक॑स्य पृ॒ष्ठे अधि॑ वि॒ष्टपि॑ श्रि॒ताः । स्व॒र्गा लो॒का अ॒मृते॑न वि॒ष्ठा इष॒मूर्जं॒ यज॑मानाय दुह्राम्

तीन सुपर्ण (सुंदर पंखांचे), ऊर्ध्व प्रदेशाचे आधार, नाक (स्वर्ग) यांच्या पाठीवर, विस्तीर्ण विष्टपात (विशाल आसनात) स्थिर आहेत। स्वर्गलोक अमृताने दृढ केलेले आहेत; ते यजमानासाठी इष (पोषण) आणि ऊर्ज (बल) दूधासारखे दुधारू देऊ देत।

Mantra 5

जु॒हूर्दा॑धार॒ द्यामु॑प॒भृद॒न्तरि॑क्षं ध्रु॒वा दा॑धार पृथि॒वीं प्र॑ति॒ष्ठाम्। प्रती॒मां लो॒का घृ॒तपृ॑ष्ठाः स्व॒र्गाः कामं॑कामं॒ यज॑मानाय दुह्राम्

जुहूने द्युलोक (आकाश) धारण केला; उपभृतने अंतरिक्ष; आणि ध्रुवाने पृथ्वीला स्थिर प्रतिष्ठा म्हणून धरून ठेवले. प्रत्युत्तर म्हणून हे स्वर्गीय लोक—घृतपृष्ठ (घृत-आधारित) होऊन—यजमानासाठी इच्छा-वर-इच्छा, सर्व कामना दुहोत.

Mantra 6

ध्रुव॒ आ रो॑ह पृथि॒वीं वि॒श्वभो॑जसम॒न्तरि॑क्षमुपभृदा क्र॑मस्व । जुहु॒ द्यां ग॑च्छ॒ यज॑मानेन सा॒कं स्रु॒वेण॑ व॒त्सेन॒ दिशः॒ प्रपी॑नाः॒ सर्वा॑ धु॒क्ष्वाहृ॑ण्यमानः

ध्रुव (स्थिर) होऊन पृथ्वीवर आरोहण कर; उपभृत्-करछुल घेऊन सर्वभोज्य अंतरिक्षात पाऊल टाक. जुहु—हवी अर्पण कर; यजमानासह द्यां (स्वर्ग) गाठ. स्रुवाने, वत्स (वासरू) सहित, पूर्ण केलेल्या सर्व दिशांचे दुग्धदोहण कर; इथे ओढला जात असताना, सर्वत्रून दुहून भरून काढ.

Mantra 7

ती॒र्थैस्त॑रन्ति प्र॒वतो॑ म॒हीरिति॑ यज्ञ॒कृतः॑ सु॒कृतो॒ येन॒ यन्ति॑ । अत्रा॑दधु॒र्यज॑मानाय लो॒कं दिशो॑ भू॒तानि॒ यदक॑ल्पयन्त

“तीर्थांनी ते महान उतार पार करतात”—असेच यज्ञ करणारे, सुकृत (पुण्यकर्म करणारे) जन त्या एकाच मार्गाने जातात. येथे त्यांनी यजमानासाठी एक लोक स्थापन केला, जेव्हा दिशा आणि सर्व भूतांनी सर्व काही यथाविधी क्रमबद्ध केले.

Mantra 8

अङ्गि॑रसा॒मय॑नं॒ पूर्वो॑ अ॒ग्निरा॑दि॒त्याना॒मय॑नं॒ गार्ह॑पत्यो॒ दक्षि॑णाना॒मय॑नं दक्षिणा॒ग्निः । म॒हि॒मान॑म॒ग्नेर्विहि॑तस्य॒ ब्रह्म॑णा॒ सम॑ङ्गः॒ सर्व॒ उप॑ याहि श॒ग्मः

पूर्वेकडील अग्नि अङ्गिरसांचा मार्ग आहे; गार्हपत्य आदित्यांचा मार्ग आहे; दक्षिणाग्नि दक्षिण दिशेच्या शक्तींचा मार्ग आहे. हे सहाय्यकारी (शग्म) देव! ब्रह्म (मंत्रबल) द्वारा, सर्व अंगांनी परिपूर्ण होऊन, विधिपूर्वक स्थापित अग्नीच्या महिमेकडे येथे ये.

Mantra 9

पूर्वो॑ अ॒ग्निष्ट्वा॑ तपतु॒ शं पु॒रस्ता॒च्छं प॒श्चात् त॑पतु॒ गार्ह॑पत्यः । द॒क्षि॒णा॒ग्निष्टे॑ तपतु॒ शर्म॒ वर्मो॑त्तर॒तो म॑ध्य॒तो अ॒न्तरि॑क्षाद् दि॒शोदि॑शो अग्ने॒ परि॑ पाहि घो॒रात्

पूर्वेकडील अग्नि तुला पुढून कल्याणासाठी तापवो; मागून कल्याणासाठी गार्हपत्य तापवो. दक्षिणाग्नि तुला तापवो—आश्रय, कवच—उत्तरेकडून, मध्यातून, अन्तरिक्षातून. हे अग्ने! दिशा-दिशांतून, सर्व बाजूंनी, भयानकापासून मला सर्वतोपरी परिरक्षा कर.

Mantra 10

यू॒यम॑ग्ने॒ शंत॑माभिस्त॒नूभि॑रीजा॒नम॒भि लो॒कं स्व॒र्गम्। अश्वा॑ भू॒त्वा पृ॑ष्टि॒वाहो॑ वहाथ॒ यत्र॑ दे॒वैः स॑ध॒मादं॒ मद॑न्ति

हे अग्ने! तुझ्या अत्यंत कल्याणकारी तनूं (रूपां)सह यजमानाला स्वर्गलोकात पोहोचव. तू अश्व होऊन, पाठीवर बसवून, त्याला तिथे वाहून ने—जिथे देवांसह ते सर्वजण एकत्र उत्सव-आनंदात रमतात.

Mantra 11

शम॑ग्ने प॒श्चात् त॑प॒ शं पु॒रस्ता॒च्छमु॑त्त॒राच्छम॑ध॒रात् त॑पैनम्। एक॑स्त्रे॒धा विहि॑तो जातवेदः स॒म्यगे॑नं धेहि सु॒कृता॑मु लो॒के

हे अग्ने! मागून कल्याणासह याला तपव; पुढून कल्याणासह; उत्तर दिशेकडून कल्याणासह; आणि खालून कल्याणासह याला तपव. हे जातवेदस्! तू एक असूनही त्रिधा-विहित आहेस; याला विधिपूर्वक सुकृतांच्या (पुण्यवानांच्या) लोकी नीट स्थापन कर.

Mantra 12

शम॒ग्नयः॒ समि॑द्धा॒ आ र॑भन्तां प्राजाप॒त्यं मेध्यं॑ जा॒तवे॑दसः । शृ॒तं कृ॒ण्वन्त॑ इ॒ह माव॑ चिक्षिपन्

कल्याणासह, समिद्ध अग्नी—हे जातवेदसहो—प्राजापत्य, मेध्य (यज्ञ-शुद्ध) द्रव्याला धरून राहोत. ते इथे त्याला दृढपणे स्थिर करून, त्याला खाली पडू देऊ नयेत, न खाली फेकू नयेत.

Mantra 13

य॒ज्ञ ए॑ति॒ वित॑तः॒ कल्प॑मान ईजा॒नम॒भि लो॒कं स्व॒र्गम्। तम॒ग्नयः॒ सर्व॑हुतं जुषन्तां प्राजाप॒त्यं मेध्यं॑ जा॒तवे॑दसः

यज्ञ पुढे जातो—विस्तृत होऊन, विधिपूर्वक रचला जाऊन—यजमानाकडे, स्वर्गलोकाकडे. त्या सर्वाहुती-स्वरूपाला, हे जातवेदस अग्नीहो, प्रसन्न होऊन स्वीकारा—प्राजापत्य, मेध्य (यज्ञ-शुद्ध).

Mantra 14

ई॒जा॒नश्चि॒तमारु॑क्षद॒ग्निं नाक॑स्य पृ॒ष्ठाद् दिव॑मुत् पति॒ष्यन्। तस्मै॒ प्र भा॑ति॒ नभ॑सो॒ ज्योति॑षीमान्त्स्व॒र्गः पन्थाः॑ सु॒कृते॑ देव॒यानः॑

यजमान खरोखरच अग्नीवर आरूढ झाला आहे—आकाशमंडलाच्या पाठीवरून स्वर्गाकडे वर झेपावण्यास. त्याच्यासाठी नभात ज्योतिर्मय प्रकाश प्रकटतो—स्वर्गाचा पंथ, देवयान मार्ग—सुकृत (पुण्यकर्म) करणाऱ्यासाठी.

Mantra 15

अ॒ग्निर्होता॑ध्व॒र्युष्टे॒ बह॒स्पति॒रिन्द्रो॑ ब्र॒ह्मा द॑क्षिण॒तस्ते॑ अस्तु । हु॒तोऽयं संस्थि॑तो य॒ज्ञ ए॑ति॒ यत्र॒ पूर्व॒मय॑नं हु॒ताना॑म्

अग्नी तुझा होतृ आहे, तुझा अध्वर्यु; बृहस्पती, इंद्र आणि ब्रह्मा तुझ्या उजवीकडे असोत. हा यज्ञ—आहुतीने सिद्ध, सुस्थापित—जिथे प्राचीन काळापासून आहुत्यांचा गमनमार्ग आहे तिकडे पुढे जातो.

Mantra 16

अ॒पू॒पवा॑न् क्षी॒रवां॑श्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

अपूप (पक्व केक) युक्त व क्षीर (दूध) समृद्ध असा चरु (शिजवलेले हवि) येथे येऊन बसो. लोक-कर्ता, पथ-कर्ता अशा देवांचे आम्ही यजन करतो—देवांमध्ये ज्यांना हुत-भाग (आहुतीचा हिस्सा) आहे, ते येथे उपस्थित राहोत.

Mantra 17

अ॒पू॒पवा॒न् दधि॑वांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

अपूप (पक्व केक) युक्त व दधि (दही) समृद्ध असा चरु (शिजवलेले हवि) येथे येऊन बसो. लोक-कर्ता, पथ-कर्ता अशा देवांचे आम्ही यजन करतो—देवांमध्ये ज्यांना हुत-भाग (आहुतीचा हिस्सा) आहे, ते येथे उपस्थित राहोत.

Mantra 18

अ॒पू॒पवा॑न् द्र॒प्सवां॑श्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

अपूप (पुए) युक्त व रस-बिंदूंनी परिपूर्ण असा हा चरु (शिजवलेला हवि) येथे येऊन विराजो. लोक-कर्ता, पथ-कर्ता—देवांमध्ये ज्यांचा हुत (आहुती) मध्ये भाग आहे—त्यांचे आम्ही यजन करतो; ते येथे उपस्थित राहोत.

Mantra 19

अ॒पू॒पवा॑न् घृ॒तवां॑श्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

अपूप (पुए) युक्त व घृत (तूप) भरलेला असा हा चरु (शिजवलेला हवि) येथे येऊन विराजो. लोक-कर्ता, पथ-कर्ता—देवांमध्ये ज्यांचा हुत (आहुती) मध्ये भाग आहे—त्यांचे आम्ही यजन करतो; ते येथे उपस्थित राहोत.

Mantra 20

अ॒पू॒पवा॑न् मां॒सवां॑श्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

अपूप (पुए) युक्त व मांसयुक्त असा हा चरु (शिजवलेला हवि) येथे येऊन विराजो. लोक-कर्ता, पथ-कर्ता—देवांमध्ये ज्यांचा हुत (आहुती) मध्ये भाग आहे—त्यांचे आम्ही यजन करतो; ते येथे उपस्थित राहोत.

Mantra 21

अ॒पू॒पवा॒नन्न॑वांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

अपूप (पुए) व अन्नाने समृद्ध असा हा चरु-हवी येथे येऊन स्थिर होवो. लोक-कर्ते, पथ-कर्ते यांचे आम्ही यजन करतो—जे देवांच्या हुतात आपला हुत-भाग प्राप्त करतात; तुम्ही येथे उपस्थित राहा.

Mantra 22

अ॒पू॒पवा॒न् मधु॑मांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

अपूप (पुए) व मधुरसाने समृद्ध असा हा चरु-हवी येथे येऊन स्थिर होवो. लोक-कर्ते, पथ-कर्ते यांचे आम्ही यजन करतो—जे देवांच्या हुतात आपला हुत-भाग प्राप्त करतात; तुम्ही येथे उपस्थित राहा.

Mantra 23

अ॒पू॒पवा॒न् रस॑वांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

अपूप (पुए) व रस-स्वादाने परिपूर्ण असा हा चरु-हवी येथे येऊन स्थिर होवो. लोक-कर्ते, पथ-कर्ते यांचे आम्ही यजन करतो—जे देवांच्या हुतात आपला हुत-भाग प्राप्त करतात; तुम्ही येथे उपस्थित राहा.

Mantra 24

अ॒पू॒पवा॒नप॑वांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

अपूप (यज्ञ-केक) व जलसमृद्ध असा हा शिजवलेला चरु-हविष येथे ठेवला जावो. लोक-कर्ते, पथ-कर्ते—देवांच्या आहुतीत ज्यांचा हुत-भाग आहे—त्यांचे आम्ही यजन करतो; ते येथे उपस्थित राहोत.

Mantra 25

अ॒पू॒पापि॑हितान् कु॒म्भान् यांस्ते॑ दे॒वा अधा॑रयन्। ते ते॑ सन्तु स्व॒धाव॑न्तो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑

अपूपांनी आच्छादलेले, देवांनी तुझ्यासाठी स्थापिलेले ते कुंभ—ते तुझेच होवोत; स्वधा-सम्पन्न, मधुरसयुक्त, आणि घृताने झिरझिरते असोत.

Mantra 26

यास्ते॑ धा॒ना अ॑नुकि॒रामि॑ ति॒लमि॑श्राः स्व॒धाव॑तीः । तास्ते॑ सन्तू॒द्भ्वीः प्र॒भ्वीस्तास्ते॑ य॒मो राजानु॑ मन्यताम्

हे (पितृ/प्रेत), तुझ्यासाठी मी क्रमाने पेरत/उधळत असलेले धान्य—तिळमिश्रित, स्वधा-समृद्ध—ते सर्व तुझेच होवो; ते तुला उचलून धरणारे, समर्थ व बलवान होवो. आणि तुझ्यासाठी राजा यम, यथाक्रम, यांना स्वीकारून अनुमोदन करो.

Mantra 27

अक्षि॑तिं॒ भूय॑सीम्

अक्षयता—आणखी अधिक.

Mantra 28

द्र॒प्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒ द्यामि॒मं च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ । स॒मा॒नं योनि॒मनु॑ सं॒चर॑न्तं द्र॒प्सं जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्राः॑

थेंब (द्रप्स) वाहून गेला आहे—पृथ्वीच्या अनुषंगाने, द्यौ (आकाश)च्या अनुषंगाने, या योनि (आधार)च्या अनुषंगाने, आणि जो पूर्वीचा आहे त्याच्याही अनुषंगाने. एकाच योनीच्या मार्गाने क्रमाने संचार करणारा तो द्रप्स—सप्त होतृ-आह्वानांनुसार—मी जूहूने आहुती देतो.

Mantra 29

श॒तधा॑रं वा॒युम॒र्कं स्व॒र्विदं॑ नृ॒चक्ष॑स॒स्ते अ॒भि च॑क्षते र॒यिम्। ये पृ॒णन्ति॒ प्र च॒ यच्छ॑न्ति सर्व॒दा ते दु॑ह्रते॒ दक्षि॑णां स॒प्तमा॑तरम्

शतधारांचा वायू, स्वर्विद (स्वर्ग-विजयी) अर्क (सूर्य), आणि नृचक्षस् (मानवांना पाहणारे)—हे धनावर कृपादृष्टी करतात. जे सदैव भरतात आणि पुढे देतात—ते सप्तमातर (सात-मातृका) दक्षिणा दुहून काढतात.

Mantra 30

कोशं॑ दुहन्ति क॒लशं॒ चतु॑र्बिल॒मिडां॑ धे॒नुं मधु॑मतीं स्व॒स्तये॑ । ऊर्जं॒ मद॑न्ती॒मदि॑तिं॒ जने॒ष्वग्ने॒ मा हिं॑सीः पर॒मे व्योऽमन्

ते कोश (दूध-दोहनाचे पात्र), कलश आणि चतुर्बिल (चार छिद्रांचे) पात्र दुहतात—स्वस्तीसाठी इडा (पोषण) रूप मधुमती धेनूला. जनांमध्ये आनंद देणारी ऊर्जस्वती अदितीलाही. हे अग्ने, परम व्योमात तू हिंसा करू नकोस.

Mantra 31

ए॒तत् ते॑ दे॒वः स॑वि॒ता वासो॑ ददाति॒ भर्त॑वे । तत् त्वं य॒मस्य॒ राज्ये॒ वसा॑नस्ता॒र्प्यंऽ चर

हे वस्त्र देव सविता तुला परिधान करण्यासाठी देतो. ते परिधान करून तू यमाच्या राज्यात तृप्ती व विश्रांतीसह सहजपणे विचर.

Mantra 32

धा॒ना धे॒नुर॑भवद् व॒त्सो अ॑स्यास्ति॒लोऽभवत्। तां वै य॒मस्य॒ राज्ये॒ अक्षि॑ता॒मुप॑ जीवति

भाजलेले धान्य (धाना) गाय झाले, आणि तिचे तीळ वासरू झाले. तिच्याच द्वारे यमाच्या राज्यात तो निश्चयाने जगतो—जी क्षीण न होणारी, न नाश पावणारी आहे तिच्या आधाराने.

Mantra 33

ए॒तास्ते॑ असौ धे॒नवः॑ काम॒दुघा॑ भवन्तु । एनीः॒ श्येनीः॒ सरू॑पा॒ विरू॑पास्ति॒लव॑त्सा॒ उप॑ तिष्ठन्तु॒ त्वात्र॑

तिकडे (परलोकात) या गायी तुझ्यासाठी कामदुघा—इच्छा पूर्ण करणाऱ्या—होवोत. एनी-गायी, श्येनी-गायी, सरूप व विरूप, तीळ-वासरांसह—या इथे तुझ्या जवळ येऊन निकट उभ्या राहोत.

Mantra 34

एनी॒र्धा॒ना हरि॑णीः॒ श्येनी॑रस्य कृ॒ष्णा धा॒ना रोहि॑णीर्धे॒नव॑स्ते । ति॒लव॑त्सा॒ ऊर्ज॑म॒स्मै दुहा॑ना वि॒श्वाहा॑ सन्त्वनप॒स्फुर॑न्तीः

धान्याच्या एनी-गायी—हरिणी (सुवर्णवर्ण); धान्याच्या श्येनी-गायी—कृष्ण व रोहिणी (तांबूस) वर्णाच्या—या तुझ्या गायी आहेत. तीळ-वासरांसह, त्याला पोषण-ऊर्जा दुहून देणाऱ्या, त्या सर्व दिवसांसाठी असोत—अढळ, न डगमगणाऱ्या.

Mantra 35

वै॒श्वा॒न॒रे ह॒विरि॒दं जु॑होमि साह॒स्रं श॒तधा॑र॒मुत्स॑म्। स बि॑भर्ति पि॒तरं॑ पिताम॒हान् प्र॑पिताम॒हान् बि॑भर्ति॒ पिन्व॑मानः

वैश्वानरासाठी मी येथे हे हवि जुहोमि—सहस्रगुण, शतधारांनी वाहणारा उत्स. तो पित्याला धारण करतो; तो पितामहांना धारण करतो; प्रपितामहांनाही धारण करतो—स्वतः भरत-फुलत, पुष्ट होत.

Mantra 36

स॒हस्र॑धारं श॒तधा॑र॒मुत्स॒मक्षि॑तं व्य॒च्यमा॑नं सलि॒लस्य॑ पृ॒ष्ठे। ऊर्जं॒ दुहा॑नमनप॒स्फुर॑न्त॒मुपा॑सते पि॒तरः॑ स्व॒धाभिः॑

सहस्रधारा, शतधारा असा तो उत्स—अक्षय—जलाच्या पृष्ठावर पसरत; ऊर्जेचे (पोषणशक्तीचे) दुहन करणारा, कधीही न ढळणारा—त्याची पितर स्वधा-आहुतींसह उपासना करतात.

Mantra 37

इ॒दं कसा॑म्बु॒ चय॑नेन चि॒तं तत् स॑जाता॒ अव॑ पश्य॒तेत॑ । मर्त्यो॒ऽयम॑मृत॒त्वमे॑ति॒ तस्मै॑ गृ॒हान् कृ॑णुत याव॒त्सब॑न्धु

हे कसा-जल, चयनेने (थर रचून/पाइलिंग करून) उभारलेले—हे सजात बंधूंनो, ते नीट पाहा. हा मर्त्य अमृतत्वाला पोहोचतो; म्हणून त्याच्यासाठी—जिथवर बंधुत्व पोहोचते तिथवर—गृहे (निवास) उभारा.

Mantra 38

इ॒हैवैधि॑ धन॒सनि॑रि॒हचि॑त्त इ॒हक्र॑तुः । इ॒हैधि॑ वी॒र्यऽवत्तरो वयो॒धा अप॑राहतः

इथेच खरोखर धन-लाभ करणारा होऊन समृद्ध हो; इथेच तुझे चित्त, इथेच तुझा संकल्प. इथेच तू अधिक वीर्यवान होऊन वाढ; हे प्राण-प्रदाता (वयोधा), अपराजित राहून स्थिर राहा.

Mantra 39

पु॒त्रं पौत्र॑मभित॒र्पय॑न्ती॒रापो॒ मधु॑मतीरि॒माः । स्व॒धां पि॒तृभ्यो॑ अ॒मृतं॒ दुहा॑ना॒ आपो॑ दे॒वीरु॒भयां॑स्तर्पयन्तु

या मधुमती आपः पुत्र व पौत्र यांना तृप्त करीत, पितरांसाठी स्वधा—अमृततुल्य सार—दुहतात. त्या दिव्य आपः दोघांनाही तृप्त करो.

Mantra 40

आपो॑ अ॒ग्निं प्र हि॑णुत पि॒तॄंरुपे॒मं य॒ज्ञं पि॒तरो॑ मे जुषन्ताम्। आसी॑ना॒मूर्ज॒मुप॒ ये सच॑न्ते॒ ते नो॑ र॒यिं सर्व॑वीरं॒ नि य॑च्छान्

हे आपः, अग्नीला पुढे प्रवर्तित करा; पितरांना येथे जवळ आणा. माझे पितर या यज्ञात प्रसन्न होवोत. जे आसनस्थ होऊन ऊर्ज (पोषण) यास जोडलेले आहेत, त्यांनी आम्हाला सर्ववीर-समृद्ध धन द्यावे आणि ते दृढ करून ठेवावे.

Mantra 41

समि॑न्धते॒ अम॑र्त्यं हव्य॒वाहं॑ घृत॒प्रिय॑म्। स वे॑द॒ निहि॑तान्नि॒धीन् पि॒तॄ॒न् प॑रा॒वतो॑ ग॒तान्

ते अमर्त्य—हव्यवाह, घृतप्रिय—याला प्रज्वलित करतात. तो निहित ठेवलेल्या निधी जाणतो; परावती (दूर लोक) येथे गेलेल्या पितरांनाही जाणतो.

Mantra 42

यं ते॑ म॒न्थं यमो॑द॒नं यन्मां॒सं नि॑पृ॒णामि॑ ते । ते ते॑ सन्तु स्व॒धाव॑न्तो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑

मी तुला देतो तो मंथित पेय, यमाचा ओदन (तांदळाची खीर/अन्न), आणि मी तुला अर्पित करतो ते मांस—हे सर्व तुझेच होवो; स्वधा-युक्त, मधुमय, आणि तुपाने झिरपत राहो.

Mantra 43

यास्ते॑ धा॒ना अ॑नुकि॒रामि॑ ति॒लमि॑श्राः स्व॒धाव॑तीः । तास्ते॑ सन्तू॒द्भ्वीः प्र॒भ्वीस्तास्ते॑ य॒मो राजानु॑ मन्यताम्

मी तुझ्यासाठी पसरवितो ती धान्ये, तिळ-मिश्रित, स्वधा-युक्त—ती तुझीच होवोत; उन्नत, समृद्ध व प्रभावी होवोत. ही तुझ्यासाठी राजा यम मान्य करो.

Mantra 44

इ॒दं पूर्व॒मप॑रं नि॒यानं॒ येना॑ ते॒ पूर्वे॑ पि॒तरः॒ परे॑ताः । पु॒रो॒ग॒वा ये अ॑भि॒शाचो॑ अस्य॒ ते त्वा॑ वहन्ति सु॒कृता॑मु लो॒कम्

हा पूर्वाचा आणि उत्तराचा मार्ग-नियमन आहे—ज्याने तुझे पूर्व पितर परलोकास गेले. जे अग्रगामी आहेत, गोधनासह पुढे-पुढे चालणारे, जे शत्रूचा अभिचार (जादू-टोणा) परतावतात—ते तुला खरोखर सुकृतांच्या लोकापर्यंत वाहून नेवोत.

Mantra 45

सर॑स्वतीं देव॒यन्तो॑ हवन्ते॒ सर॑स्वतीमध्व॒रे ता॒यमा॑ने । सर॑स्वतीं सु॒कृतो॑ हवन्ते॒ सर॑स्वती दा॒शुषे॑ वार्यं॑ दात्

देव-शोधक जन सरस्वतीचे आवाहन करतात; अध्वर (यज्ञ-क्रम) विस्ताराने चालू असताना यज्ञातही सरस्वतीचेच आवाहन करतात. सुकृत (सत्कर्म करणारे) सरस्वतीला हाक देतात; सरस्वती दाशुष/यजमान (अर्पण करणारा) याला वरणीय वरदान देवो.

Mantra 46

सर॑स्वतीं पि॒तरो॑ हवन्ते दक्षि॒णा य॒ज्ञम॑भि॒नक्ष॑माणाः । आ॒सद्या॒स्मिन् ब॒र्हिषि॑ मादयध्वमनमी॒वा इष॒ आ धे॑ह्य॒स्मे

पितर सरस्वतीला हाक देतात; दक्षिणा-दान यज्ञाला त्याच्या ध्येयापर्यंत पोहोचवित पुढे नेतात. या बर्हिषावर आसनस्थ होऊन तुम्ही आनंद करा; अहिंसित, अनामीव होऊन आमच्यासाठी पोषणाच्या शक्ती येथे स्थापन करा.

Mantra 47

सर॑स्वति॒ या स॒रथं॑ य॒याथो॒क्थैः स्व॒धाभि॑र्देवि पि॒तृभि॒र्मद॑न्ती । स॒ह॒स्रा॒र्घमि॒डो अत्र॑ भा॒गं रा॒यस्पोषं॒ यज॑मानाय धेहि

हे सरस्वती देवी! जी एकाच रथावर आरूढ होऊन, उक्थ (स्तोत्र) आणि स्वधा-आहुती यांच्या द्वारा पितरांसह आनंदित होत गेलीस—येथे यजमानासाठी इडा (इळा)चा भाग, सहस्र-मूल्य (अतिमोल) अर्घ्य, तसेच धन-समृद्धी व पोषण-वृद्धी प्रदान कर.

Mantra 48

पृ॒थि॒वीं त्वा॑ पृथि॒व्यामा वे॑शयामि दे॒वो नो॑ धा॒ता प्र ति॑रा॒त्यायुः॑ । परा॑परैता वसु॒विद् वो अ॒स्त्वधा॑ मृ॒ताः पि॒तृषु॒ सं भ॑वन्तु

पृथ्वीमध्ये, पृथ्वीच्या आत, मी तुला ठेवतो/स्थापित करतो. देव धाता आमच्यासाठी आयुष्य पुढेपर्यंत वाढवो. तुमचे हे इकडे-तिकडे जाणे (परापर-एता) धन-प्राप्ती करणारे ठरो; आणि मग मृतजन पितरांमध्ये पूर्णपणे एकत्र होवोत.

Mantra 49

आ प्र च्य॑वेथा॒मप॒ तन्मृ॑जेथां॒ यद् वा॑मभि॒भा अत्रो॒चुः । अ॒स्मादेत॑म॒घ्न्यौ तद् वशी॑यो दा॒तुः पि॒तृष्वि॒हभो॑जनौ॒ मम॑

तुम्ही दोघे पुढे सरका, आणि तो डाग पुसून टाका—इथे लोकांनी तुमच्याविरुद्ध जे शत्रुत्वाचे वचन उच्चारले आहे ते. या पुरुषापासून ते दूर करा, हे अघ्न्या-युगला! ते अधिक वश करण्याजोगे करा—तुम्ही दोघे, जे इथे माझे सहभागी आहात, आणि दात्यासह पितरांमध्येही (सहभागी) आहात.

Mantra 50

एयम॑ग॒न् दक्षि॑णा भद्र॒तो नो॑ अ॒नेन॑ द॒त्ता सु॒दुघा॑ वयो॒धाः । यौव॑ने जी॒वानु॑प॒पृञ्च॑ती ज॒रा पि॒तृभ्य॑ उप॒संप॑राणयादि॒मान्

इथे दक्षिणा आमच्यासाठी कल्याणकारी होऊन आली आहे—हिच्या द्वारा, विधिपूर्वक दिली असता, ती सुदुघा (चांगली दुहणारी), वयो-धा (बल/तेज वाढविणारी) ठरते. यौवनात ती जीवंतांना सिंचित करो; आणि जरा जवळ आली की, ह्यांना पितरांकडे सुरक्षित पोहोचवो, पार नेणारी होवो.

Mantra 51

इ॒दं पि॒तृभ्यः॒ प्र भ॑रामि ब॒र्हिर्जी॒वं दे॒वेभ्य॒ उत्त॑रं स्तृणामि । तदा रो॑ह पुरुष॒ मेध्यो॒ भव॒न् प्रति॑ त्वा जानन्तु पि॒तरः॒ परे॑तम्

हे बर्हि (पवित्र आच्छादन) मी पितरांसाठी पुढे आणतो; देवांसाठी जीवंत, अधिक उंच बर्हि पसरतो. मग, हे पुरुषा, तू वर चढ—यज्ञास योग्य होत; परलोकगत पितर तुला ओळखून स्वीकारोत.

Mantra 52

एदं ब॒र्हिर॑सदो॒ मेध्यो॑ऽभूः॒ प्रति॑ त्वा जानन्तु पि॒तरः॒ परे॑तम्। य॒था॒प॒रु त॒न्वं॑१ सं भ॑रस्व॒ गात्रा॑णि ते॒ ब्रह्म॑णा कल्पयामि

या बर्हि वर तू आसनस्थ झालास; तू यज्ञास योग्य झालास—परलोकगत पितर तुला ओळखून स्वीकारोत. जसा सांधा-सांधा तसा, तसा तू आपले शरीर एकत्र गोळा/जोडून घे; तुझे अवयव मी ब्रह्म (पवित्र वाणी/मंत्रशक्ती)ने विधिपूर्वक घडवितो/जुळवितो.

Mantra 53

प॒र्णो राजा॑पि॒धानं॑ चरू॒णामू॒र्जो बलं॒ सह॒ ओजो॑ न॒ आग॑न्। आयु॑र्जी॒वेभ्यो॒ विद॑धद् दीर्घायु॒त्वाय॑ श॒तशा॑रदाय

पर्ण—शिजलेल्या हवि/चरूचे राजस आवरण—ऊर्ज (रस), बल, सह आणि ओज घेऊन आमच्याकडे आले आहे. ते जिवंतांना आयुष्य प्रदान करो—दीर्घायुष्यासाठी, शंभर शरद् (वर्षे) पर्यंत.

Mantra 54

ऊ॒र्जो भा॒गो य इ॒मं ज॒जानाश्मान्ना॑ना॒माधि॑पत्यं ज॒गाम॑ । तम॑र्चत वि॒श्वमि॑त्रा ह॒विर्भिः॒ स नो॑ य॒मः प्र॑त॒रं जी॒वसे॑ धात्

ऊर्जेचा भाग—ज्याने हे (जगत) जन्माला घातले, ज्याने अश्मान (दगड) यांवर आधिपत्य प्राप्त केले—त्याची, हे विश्वमित्रांनो, हविर्भिः (आहुतींनी) अर्चना करा. तो यम आम्हाला जगण्यासाठी अधिक दृढ/सुरक्षित आधार देवो.

Mantra 55

यथा॑ य॒माय॑ ह॒र्म्यमव॑प॒न् पञ्च॑ मान॒वाः । ए॒वा व॑पामि ह॒र्म्यं यथा॑ मे॒ भूर॒योऽस॑त

जसे यमासाठी मनूच्या पाच पुत्रांनी एक हर्म्य (भवन/प्रासादसदृश गृह) बांधले, तसेच मीही हर्म्य बांधतो—माझ्यासाठी विपुल समृद्धी/बहुलता असावी म्हणून.

Mantra 56

इ॒दं हिर॑ण्यं बिभृहि॒ यत् ते॑ पि॒ताबि॑भः पु॒रा। स्व॒र्गं य॒तः पि॒तुर्हस्तं॒ निर्मृ॑ड्ढि॒ दक्षि॑णम्

हे सुवर्ण धारण कर, जे पूर्वी तुझ्या पित्याने प्राचीन काळी धारण केले होते. पित्याच्या त्या हातापासून—जिथून स्वर्गप्राप्ती होते—उजवा (हात/पक्ष) अनिष्टापासून शुद्ध करून सुरक्षित कर.

Mantra 57

ये च॑ जी॒वा ये च॑ मृ॒ता ये जा॒ता ये च॑ य॒ज्ञियाः॑ । तेभ्यो॑ घृ॒तस्य॑ कु॒ल्यैऽतु॒ मधु॑धारा व्युन्द॒ती

जे जिवंत आहेत, जे मृत आहेत, जे जन्मले आहेत, आणि जे यज्ञास योग्य आहेत—त्या सर्वांसाठी घृताची कुल्या वाहू दे; मधुधारेसारखी उफाळत, ओसंडत वाहू दे.

Mantra 58

वृषा॑ मती॒नां प॑वते विचक्ष॒णः सूरो॒ अह्नां॑ प्र॒तरी॑तो॒षसां॑ दि॒वः । प्रा॒णः सिन्धू॑नां क॒लशाँ॑ अचिक्रद॒दिन्द्र॑स्य॒ हार्दि॑मावि॒शन् म॑नी॒षया॑

विचक्षण—विचारांचा वृषभ—शुद्ध होत आहे; दिवसांचा सूर्य, जो दिव्य उषांच्या मध्ये प्रबळ होत पुढे जातो. नद्यांचा प्राण कलशांत गर्जना करीत प्रवेशला, आणि मनीषेसह इंद्राच्या हृदयात प्रवेश करीत आहे.

Mantra 59

त्वे॒षस्ते॑ धू॒म ऊ॑र्णोतु दि॒वि षंच्छु॒क्र आत॑तः । सूरो॒ न हि द्यु॒ता त्वं कृ॒पा पावक॒ रोच॑से

हे पावक (अग्नी)! तुझा तीव्र धूर आकाशात आम्हांस आवरू दे—सर्वथा उज्ज्वल, सर्वत्र पसरलेला. कारण सूर्याप्रमाणे दीप्तीने तू, हे शुद्धिकर्त्या, आपल्या स्वस्वरूपातच प्रकाशमान होतोस.

Mantra 60

प्र वा ए॒तीन्दु॒रिन्द्र॑स्य॒ निष्कृ॑तिं॒ सखा॒ सख्यु॒र्न प्र मि॑नाति संगि॒रः । मर्य॑ इव॒ योषाः॒ सम॑र्षसे॒ सोमः॑ क॒लशे॑ श॒तया॑मना प॒था

खरोखरच इन्दु (सोमरस) इन्द्राच्या ‘निष्कृति’—निर्गमन व विमोचनाच्या मार्गाकडे पुढे जातो. सखा होऊन तो गायक असलेल्या सख्याच्या मैत्रीबंधाला भंग करत नाही. जसा तरुण युवतींकडे एकत्र धाव घेतो, तसा तू एकवटून वेगाने धावतोस; हे सोम, शतगतीच्या पथाने कलशात प्रवेश करतोस.

Mantra 61

अक्ष॒न्नमी॑मदन्त॒ ह्यव॑ प्रि॒यां अ॑धूषत । अस्तो॑षत॒ स्वभा॑नवो॒ विप्रा॒ यवि॑ष्ठा ईमहे

त्यांनी भोजन केले; ते खरोखरच आनंदित झाले; सहाय्यरूपाने त्यांनी प्रिय भाग स्वीकारला. स्वयंप्-प्रभ, प्रेरित, अतियुवा पितरांनी स्तुती उच्चारली—त्या विप्र पितरांना आम्ही विनयाने आवाहन करतो.

Mantra 62

आ या॑त पितरः सो॒म्यासो॑ गम्भी॒रैः प॒थिभिः॑ पितृ॒याणैः॑ । आयु॑र॒स्मभ्यं॒ दध॑तः प्र॒जां च॑ रा॒यश्च॒ पोषै॑र॒भि नः॑ सचध्वम्

हे पितरांनो, सोम-प्रियांनो, पितृयाण अशा गभीर मार्गांनी येथे या. आम्हाला आयुष्य व प्रजा देत, धन व पोषणांसह आमच्याशी संलग्न व्हा.

Mantra 63

परा॑ यात पितरः सो॒म्यासो॑ गम्भी॒रैः प॒थिभिः॑ पू॒र्याणैः॑ । अधा॑ मा॒सि पुन॒रा या॑त नो गृ॒हान् ह॒विरत्तुं॑ सुप्र॒जसः॑ सु॒वीराः॑

हे पितरांनो, सोम-प्रियांनो, गभीर मार्गांनी, प्राचीन वाटांनी प्रस्थान करा. मग मास आला की आमच्या घरांत पुन्हा या—हविर्भाग भक्षण करण्यास; सु-प्रज, सु-वीर असणाऱ्यांनो.

Mantra 64

यद् वो अ॒ग्निरज॑हा॒देक॒मङ्गं॑ पितृलो॒कं ग॒मयं॑ जा॒तवे॑दाः । तद् व॑ ए॒तत् पुन॒रा प्या॑ययामि सा॒ङ्गाः स्व॒र्गे पि॒तरो॑ मादयध्वम्

हे जातवेदस् अग्ने! पितृलोकास नेताना तू त्यांच्या देहातील जे एक अंग मागे सोडलेस—तेच मी आता पुन्हा त्यांना पूर्ण करून देतो/देते. हे पितरांनो! स्वर्गात साङ्ग (संपूर्ण अवयवांसह) होऊन आनंद करा.

Mantra 65

अभू॑द् दू॒तः प्रहि॑तो जा॒तवे॑दाः सा॒यं न्यह्न॑ उप॒वन्द्यो॒ नृभिः॑ । प्रादाः॑ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑क्षन्न॒द्धि त्वं दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वींषि॑

जातवेदस् (अग्नी) दूत झाला, पाठविला गेला—सायंकाळी, दिवस मावळताना—मनुष्यांनी वंदनीय ठरला. तू स्वधेसह पितरांना (हवी) अर्पण केलेस; त्यांनी ते भक्षण केले. हे देवा! तूही विधिपूर्वक अर्पिलेली हवींषि भक्षण कर.

Mantra 66

अ॒सौ हा इ॒ह ते॒ मनः॒ ककु॑त्सलमिव जा॒मयः॑ । अ॒भ्येऽनं भूम ऊर्णुहि

पाहा, खरोखर, इथे तुझे मन आहे—जणू आपल्या नातलगांत उठून दिसणारा कंगोरा. हे पृथ्वी, या मनुष्याला आपल्या अंगाखांद्यांत गुंडाळ, आणि पूर्णपणे झाकून टाक.

Mantra 67

शुम्भ॑न्तां लो॒काः पि॑तृ॒षद॑नाः पितृ॒षद॑ने त्वा लो॒क आ सा॑दयामि

पितरांची आसने असलेले लोक शोभून उठोत. पितरांच्या आसनात, त्या लोकातच, मी तुला बसवितो आणि स्थिर करतो.

Mantra 68

ये॒३स्माकं॑ पि॒तर॒स्तेषां॑ ब॒र्हिर॑सि

जे आमचे स्वतःचे पितर आहेत, त्यांच्यासाठी तू बर्हि (पवित्र कुशासन) आहेस.

Mantra 69

उदु॑त्त॒मं व॑रुण॒ पाश॑म॒स्मदवा॑ध॒मं वि म॑ध्य॒मं श्र॑थाय । अधा॑ व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम

हे वरुणा, आमच्यापासून वरचा पाश सैल कर; खालचा काढून टाक; मधला फाडून वेगळा कर. मग, हे आदित्या, तुझ्या व्रतात आम्ही अनागस (निर्दोष) राहू आणि अदिति (मुक्ति)चे भागीदार होऊ.

Mantra 70

प्रास्मत् पाशा॑न् वरुण मुञ्च॒ सर्वा॒न् यैः स॑मा॒मे ब॒ध्यते॒ यैर्व्या॒मे। अधा॑ जीवेम श॒रदं॑ श॒तानि॒ त्वया॑ राजन् गुपि॒ता रक्ष॑माणाः

हे वरुणा, आमच्यापासून सर्व पाश सोडव—ज्यांनी मनुष्य अर्ध्या ताणातही किंवा पूर्ण ताणातही बांधला जातो. मग, हे राजन्, तुझ्या द्वारे रक्षित व जपलेले राहून आम्ही शंभर शरद (वर्षे) जगू.

Mantra 71

अ॒ग्नये॑ कव्य॒वाह॑नाय स्व॒धा नमः॑

अग्नीला—कव्यवाहन (पितरांची हवि वहन करणारा)—स्वधा! नमस्कार।

Mantra 72

सोमा॑य पि॒तृम॑ते स्व॒धा नमः॑

सोमाला—पितृमते (पितरांसह/पितरयुक्त)—स्वधा! नमस्कार।

Mantra 73

पि॒तृभ्यः॒ सोम॑वद्भ्यः स्व॒धा नमः॑

सोमवद् (सोमयुक्त) पितरांना—स्वधा! नमस्कार।

Mantra 74

य॒माय॑ पि॒तृम॑ते स्व॒धा नमः॑

पितरांसह यमाला—स्वधा! नमस्कार.

Mantra 75

ए॒तत् ते॑ प्रततामह स्व॒धा ये च॒ त्वामनु॑

हे प्रततामह (पर-परआजोबा), हे तुझ्यासाठी—स्वधा! आणि तुझ्यानंतर अनुसरण करणाऱ्यांसाठीही.

Mantra 76

ए॒त् ते॑ ततामह स्व॒धा ये च॒ त्वामनु॑

हे तातामह, हे तुझ्यासाठी—स्वधा!—आणि जे तुझ्या अनुगामी आहेत त्यांच्यासाठीही.

Mantra 77

ए॒तत् ते॑ तत स्व॒धा

हे तात, हे तुझ्यासाठी—स्वधा!

Mantra 78

स्व॒धा पि॒तृभ्यः॑ पृथिवि॒षद्भ्यः॑

पितरांना स्वधा—पृथ्वीवर वास करणाऱ्या पितरांना.

Mantra 79

स्व॒धा पि॒तृभ्यो॑ अन्तरिक्ष॒सद्भ्यः॑

पितरांना स्वधा—अंतरिक्षात वास करणाऱ्या पितरांना.

Mantra 80

स्व॒धा पि॒तृभ्यो॑ दिवि॒षद्भ्यः॑

पितरांना स्वधा—दिव्यात (स्वर्गात) वास करणाऱ्या पितरांना.

Mantra 81

नमो॑ वः पितर ऊ॒र्जे नमो॑ वः पितरो॒ रसा॑य

हे पितरहो, ऊर्जेसाठी (बलासाठी) तुम्हांला नमस्कार; हे पितरहो, रसासाठी (जीवनरसासाठी) तुम्हांला नमस्कार.

Mantra 82

नमो॑ वः पितरो॒ भामा॑य॒ नमो॑ वः पितरो म॒न्यवे॑

हे पितरहो, तुमच्या भामा (भयावह तेजासाठी) तुम्हांला नमस्कार; हे पितरहो, तुमच्या मन्यु (क्रोध/प्रचंडतेसाठी) तुम्हांला नमस्कार.

Mantra 83

नमो॑ वः पितरो॒ यद् घोरं तस्मै॒ नमो॑ वः पितरो॒ यत् क्रू॒रं तस्मै॑

हे पितरांनो, तुम्हांस नमस्कार. तुमच्यात जे काही घोर (भयानक) आहे, त्यालाच नमस्कार; हे पितरांनो, तुम्हांस नमस्कार—तुमच्यात जे काही क्रूर आहे, त्यालाच नमस्कार.

Mantra 84

नमो॑ वः पितरो॒ यच्छि॒वं तस्मै॒ नमो॑ वः पितरो॒ यत् स्यो॒नं तस्मै॑

हे पितरांनो, तुम्हांस नमस्कार. तुमच्यात जे काही शिव (मंगलमय) आहे, त्यालाच नमस्कार; हे पितरांनो, तुम्हांस नमस्कार—तुमच्यात जे काही स्योन (सुखद, शांतिदायक) आहे, त्यालाच नमस्कार.

Mantra 85

नमो॑ वः पितरः स्व॒धा वः॑ पितरः

हे पितरांनो, तुम्हांस नमस्कार; हे पितरांनो, स्वधा (पितृतर्पणाचे अन्न/अर्पण) तुमची होवो.

Mantra 86

येऽत्र॑ पि॒तरः॑ पि॒तरो॒ येऽत्र॑ यू॒यं स्थ यु॒ष्मांस्तेऽनु॑ यू॒यं तेषां॒ श्रेष्ठा॑ भूयास्थ

इथे जे पितर आहेत—इथे उपस्थित राहून उभे असलेले पितर—तुमच्या मागे, तुमच्या पावलांच्या वाटेने चालत, आमचे (लोक) त्यांच्यात श्रेष्ठ ठरोत.

Mantra 87

य इ॒ह पि॒तरो॑ जी॒वा इ॒ह व॒यं स्मः॑ । अ॒स्मांस्तेऽनु॑ व॒यं तेषां॒ श्रेष्ठा॑ भूयास्म

इथे जिवंत असलेले पितर आणि इथे असलेले आम्ही—त्यांच्या मागे चालत, त्यांच्यात आम्ही अग्रगण्य (श्रेष्ठ) ठरोत.

Mantra 88

आ त्वा॑ग्न इधीमहि द्यु॒मन्तं॑ देवा॒जर॑म्। यद् घ॒ सा ते॒ पनी॑यसी स॒मिद् दी॒दय॑ति॒ द्यवि॑ । इषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र

हे अग्ने! आम्ही तुला येथे प्रज्वलित करतो—द्युतिमान, देव, जो कधीही जर्जर होत नाही. कारण खरोखरच तुझी अतिप्रिय समिध् आकाशात दिपून जळू लागली की, स्तुती करणाऱ्यांसाठी पोषण (इष्) घेऊन ये.

Mantra 89

च॒न्द्रमा॑ अ॒प्स्व॑१न्तरा सु॑प॒र्णो धा॑वते दि॒वि। न वो॑ हिरण्यनेमयः प॒दं वि॑न्दन्ति विद्युतो वि॒त्तं मे॑ अ॒स्य रो॑दसी

चंद्रमा जलांमध्ये अंतरी, सुपर्ण (सुंदर पंखांचा) होऊन, द्युलोकात वेगाने धावतो. हे सुवर्ण-नेमि (सोन्याच्या कडांची) विद्युतांनो! तुम्हाला त्याचा पाऊलवाट/मार्ग सापडत नाही; माझ्यासाठी तर ही दोन्ही रोदसी (द्यावा-पृथिवी) याची संपत्ती व साक्ष आहेत.