Mantra 26
Sukta 1
Sanskrit (Devanagari)
नीललोहितं भवति कृत्यासक्तिर्व्यऽज्यते । एधन्ते अस्या ज्ञातयः पतिर्बन्धेषु बध्यते
IAST Transliteration
nī́la-lohitáṃ bhavati kṛtyā-saktír vy-àjyate | éd hante asyā jñātáyaḥ pátir bandhésu badhyate ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Blue-red it comes to be: the clinging of Kṛtyā is wiped away. Her kinsmen prosper; the husband is bound fast in bonds no more (i.e., the binding is averted).
Translation
हे निळे-लोहित रूप धारण करते; कृत्येचे चिकटलेपण पुसले जाते. तिचे ज्ञाती-नातेवाईक समृद्ध होतात; पती बंधनांत बांधला जात नाही—बंधन टळते.
Word by Word
नीललोहितम्blue-and-red (dark-reddish)
नीललोहितम्:
Karma (भवति इत्यस्य विधेय/विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootनील-लोहित (प्रातिपदिक; समास)
भवतिbecomes / is
भवति:
(अकर्मक) —
TypeVerb
Root√भू
कृत्याwitchcraft; harmful spell
कृत्या:
Kartā
TypeNoun
Rootकृत्या (स्त्री; प्रातिपदिक)
आसक्तिःattachment; clinging (fastening-on)
आसक्तिः:
Kartā (कृत्या-आसक्तिः = समासार्थे ‘कृत्यायाः आसक्तिः’)
TypeNoun
Rootआ-सक्ति (स्त्री; प्रातिपदिक; √सञ्ज्/√सक्त् ‘cling, attach’ से भाव)
विapart; asunder; forth
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
अज्यतेis smeared/anointed; is applied
अज्यते:
Karma (कृत्या-आसक्तिः इत्यस्य कर्मणि प्रयोगः/स्वकर्मकः— ‘is smeared/daubed on’)
TypeVerb
Root√अञ्ज् (अज्) ‘anoint/smear’
एधन्तेprosper; thrive
एधन्ते:
— (अकर्मक)
TypeVerb
Root√एध् ‘grow, prosper’
अस्याःof her / of this (woman)
अस्याः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ज्ञातयःkinsmen; relatives
ज्ञातयः:
Kartā
TypeNoun
Rootज्ञाति (पुं; प्रातिपदिक)
पतिःhusband
पतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootपति (पुं; प्रातिपदिक)
बन्धेषुin bonds; in fetters
बन्धेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootबन्ध (पुं/नपुं; प्रातिपदिक)
बध्यतेis bound; gets tied
बध्यते:
Karma (कर्मणि भावः; कर्ता = पतिः)
TypeVerb
Root√बन्ध् ‘bind’
Attribution
Rishi: Atharvanic marriage corpus attribution (variable).
Devata: Anti-Kṛtyā (apotropaic efficacy of brahman); ‘Bandha’ as the harm to be averted.
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
Primary: shanta
Secondary: vira