Next Mantra

Mantra 1

Sukta 3

मूत्रमोचनम्। विद्मा शरस्य पितरं पर्जन्यं शतवृष्ण्यम् । तेना ते तन्वे३शं करं पृथिव्यां ते निषेचनं बहिष्टे अस्तु बालिति

mūtrámocanam | vidmá śarásya pitáraṃ párjanyaṃ śatá-vṛṣṇyam | ténā te tanvé íṣaṃ karāṃ pṛthivyā́ṃ te niṣécanaṃ bahíṣ te astu bál iti |

Urine-release. We know Parjanya, the Father of the reed, of hundredfold virile might. With that power for thy body I make refreshment: upon the earth let thine outpouring be—outward for thee—so be it. (bal.)

मूत्रमोचन. आम्ही शर (नरकट) याचा पिता—शतवृष्ण्य, पराक्रमी पर्जन्य—यास जाणतो. त्या शक्तीने तुझ्या देहासाठी मी हा शांतीरस/ताजेपणा स्थापन करतो. पृथ्वीवर तुझे निषेचन (मूत्रप्रवाह) बाहेरच्या दिशेने होवो—तुझ्यासाठी बहिर्गमन होवो—असेच होवो. (बलि)

मूत्रमोचनम्release/letting of urine (urination); urinary discharge
मूत्रमोचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootमूत्रमोचन (मूत्र + मोचन) प्रातिपदिक
विद्माwe know
विद्मा:
Kartā
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ज्ञाने)
शरस्यof the reed/arrow (śara)
शरस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
पितरम्father
पितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
पर्जन्यम्Parjanya (rain-god)
पर्जन्यम्:
Karma (apposition to पितरम्)
TypeNoun
Rootपर्जन्य (प्रातिपदिक)
शतवृष्ण्यम्of a hundred rains/showers; abundantly raining
शतवृष्ण्यम्:
Karma (qualifier of पर्जन्यम्)
TypeAdjective
Rootशतवृष्ण्य (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
तेनwith that; by that
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
तेfor you / of you
ते:
Sampradāna (beneficiary) / Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
तन्वेto (your) body
तन्वे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
अशम्well-being; health; ease
अशम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश (प्रातिपदिक)
करम्making/producing (health); beneficial
करम्:
Karma (qualifier of अशम्)
TypeAdjective
Rootकर (प्रातिपदिक)
पृथिव्याम्on/in the earth
पृथिव्याम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
निषेचनम्sprinkling; effusion; discharge
निषेचनम्:
Kartā/Predicate-noun (in ‘astu’ clause)
TypeNoun
Rootनिषेचन (नि-√सिच् ‘to pour/sprinkle’ से) प्रातिपदिक
बहिष्टेin the outermost/outside place
बहिष्टे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootबहिष्ठ (प्रातिपदिक; superlative of बहु/बाह्य ‘outside’)
अस्तुlet it be
अस्तु:
(copula/vidhi)
TypeVerb
Root√अस् (असँ भुवि)
बालितिthus (ending formula; ‘bāliti’ as a recitational close)
बालिति:
(quotative/closing particle)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय) + बाली/बालि (पाठभेद/निग्रह-उद्गार)

Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted without a single named ṛṣi for brief bhaiṣajya charms in AVŚ 1); attributed generically to Atharvan/Angiras lineages in later indices.

Devata: Parjanya (Rain), as releasing/effusive power.

Chandas: Anuṣṭubh (with Atharvanic irregularities/extended cadence in the closing).

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"karuna","emotional_arc":"Concern for blockage → reassuring cosmic support → relief through commanded release.","listener_experience":"Permission to let go; reduced fear/shame around elimination; calm relief.","intensity":5}