Sutra 6
Devanagari script
मतिकर्मसु पृष्ठस्तदात्वे चायत्यां च धर्मार्थसंयुक्तं समर्थं प्रवीणवदपरिषद्भीरुः कथयेत् ॥ कZ_०५.४.०६ ॥
Transliteration
matikarmasu pṛṣṭhas tadātve cāyatyāṃ ca dharmārthasaṃyuktaṃ samarthaṃ pravīṇavad apariṣadbhīruḥ kathayet
Translation
नीती व कृतीबाबत विचारले असता तो वर्तमान व भविष्य—दोन्हीसाठी—धर्म व अर्थाशी संयुक्त, व्यवहार्य आणि कुशलतेने बोले; तसेच परिषदेबाहेर बोलण्याची (अविवेकी सार्वजनिक चर्चा करण्याची) भीती बाळगू नये।
Word by Word
मति-कर्मसुin matters of counsel and action
मति-कर्मसु:
TypeNoun
Rootमति; कर्मन्
Formसप्तमी-बहुवचनम् (अधिकरणे); नपुंसकलिङ्गम् (कर्मसु)
पृष्ठःwhen asked / being questioned
पृष्ठः:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootपृच्छ्
Formभूतकृदन्तः (क्त); प्रथमा-एकवचनम्; पुल्लिङ्गम्; कर्तरि—‘having been asked’
तदात्वेat that very time / in the immediate situation
तदात्वे:
TypeNoun
Rootतदात्व
Formसप्तमी-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम् (कालवाचक)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
आयत्याम्in the future / with regard to what is to come
आयत्याम्:
TypeNoun
Rootआयति
Formसप्तमी-एकवचनम्; स्त्रीलिङ्गम् (कालवाचक)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
धर्म-अर्थ-संयुक्तम्connected with dharma and artha (law/ethics and material advantage)
धर्म-अर्थ-संयुक्तम्:
TypeAdjective (compound)
Rootधर्म; अर्थ; सम्+युज्
Formनपुंसकलिङ्गम्; द्वितीया-एकवचनम् (कर्मपदम्—समर्थम् इत्यस्य विशेषणम्)
समर्थम्competent, effective, feasible
समर्थम्:
TypeAdjective
Rootसमर्थ
Formनपुंसकलिङ्गम्; द्वितीया-एकवचनम्; ‘कथयेत्’ का कर्म—‘(वचनम्/उत्तरम्) समर्थम्’
प्रवीणवत्like a skilled person / expertly
प्रवीणवत्:
TypeIndeclinable (adverbial)
Rootप्रवीण
Formवत्-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव-प्रयोगः; क्रियाविशेषणम्
अ-परिषद्-भीरुःone who is not afraid of the council/assembly
अ-परिषद्-भीरुः:
TypeAdjective (compound)
Rootपरिषद्; भीरु
Formनञ्-तत्पुरुषः; प्रथमा-एकवचनम्; पुल्लिङ्गम्; कर्तृपदम् (कथयेत्)
कथयेत्should state / should explain
कथयेत्:
TypeVerb
Rootकथ्
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्
Entities Mentioned
C
council (pariṣad)FAQs
Because sound administration must solve the immediate problem while anticipating second-order effects and future contingencies.