Sutra 40
Devanagari script
स्तेनामित्रव्यालदावप्रस्खलनभयदिन्मोहाः क्षुत्पिपासे च प्राणाबाधस्तस्याम् ॥ कZ_०८.३.४० ॥
Transliteration
stenāmitravyāladāvapraskhalanabhayadinmohāḥ kṣutpipāse ca prāṇābādhas tasyām
Translation
शिकारात प्राणाला धोके असतात—चोर, शत्रुसैन्य, हिंस्र पशू, वनाग्नी, घसरून/पडून जाणे, भीती व दिशाभ्रम; तसेच भूक व तहान यांमुळेही प्राणाला बाधा होते.
Word by Word
स्तेनthieves
स्तेन:
TypeNoun
Rootस्तेन
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (समाहार-गणना/सूची-शैली)
अमित्रenemies
अमित्र:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (सूची-शैली)
व्यालwild beasts (dangerous animals)
व्याल:
TypeNoun
Rootव्याल
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (सूची-शैली)
दावforest fires
दाव:
TypeNoun
Rootदाव
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (सूची-शैली)
प्रस्खलनslipping/falling (accidents)
प्रस्खलन:
TypeNoun (action noun)
Rootप्र + √स्खल्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (सूची-शैली); भाववाचक-नाम (घञ्/ल्युट्-प्रकृति)
भयfear
भय:
TypeNoun
Rootभय
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (सूची-शैली)
दिक्-मोहdisorientation (confusion about directions)
दिक्-मोह:
TypeNoun
Rootदिक् + मोह
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (सूची-शैली)
क्षुत्hunger
क्षुत्:
TypeNoun
Rootक्षुत्
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; द्वन्द्व-युग्मे ‘क्षुत्पिपासे’ इति
पिपासाthirst
पिपासा:
TypeNoun
Rootपिपासा
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; द्वन्द्व-युग्मे ‘क्षुत्पिपासे’ इति
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
प्राण-आबाधःinjury to life / threat to life
प्राण-आबाधः:
TypeNoun
Rootप्राण + आबाध
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
तस्याम्in that (therein)
तस्याम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन; (तद्-शब्द)
FAQs
Because it exposes the ruler to avoidable security risks and continuity-of-command failures (injury, capture, death).