Sutra 25

Devanagari script

दुर्गे हि कोशदण्डोत्पत्तिरापदि स्थानं च जनपदस्य ॥ कZ_०८.१.२५ ॥

Transliteration

durge hi kośa-daṇḍa-utpattir āpadi sthānaṃ ca janapadasya.

Translation

कारण दुर्गातच कोश व दंडशक्तीची उत्पत्ती होते; आणि आपत्तीत तेच जनपदाचे आश्रयस्थान ठरते.

Word by Word

• दुर्गे: in/at the fort
• Type: Noun
• Root: दुर्ग
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

• हि: indeed; for
• Type: Particle
• Root: हि
• Form: निपात; अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ-प्रयोग

• कोशदण्डोत्पत्तिः: the production/raising of treasury and coercive power
• Type: Noun
• Root: उत्पत्ति
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; समासः = कोशस्य दण्डस्य च उत्पत्तिः (द्वन्द्व-समाहार + षष्ठी-तत्पुरुष-समासभाव)

• आपदि: in calamity; in times of crisis
• Type: Noun
• Root: आपद्
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

• स्थानम्: a place; a refuge/base
• Type: Noun
• Root: स्थान
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• च: and
• Type: Conjunction
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• जनपदस्य: of the countryside/realm (janapada)
• Type: Noun
• Root: जनपद
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन

Entities Mentioned

• durga (fort)
• kośa
• daṇḍa
• janapada

More Details

FAQs

How does the fort function beyond military defense?

It concentrates finance, force, and stores, and serves as an administrative and humanitarian fallback location during crises affecting the countryside.