Sutra 7
Devanagari script
मन्त्रभेदो हि दूतामात्यस्वामिनामिङ्गिताकाराभ्याम् ॥ कZ_०१.१५.०७ ॥
Transliteration
mantrabhedo hi dūtāmātyasvāminām iṅgitākārābhyām
Translation
कारण दूत, अमात्य आणि स्वामी (राजा) यांच्या इशारे व बाह्य भाव-भंगिमांमुळे मंत्रभेद होतो.
Word by Word
मन्त्रभेदःdisclosure (breach) of counsel/secret deliberation
मन्त्रभेदः:
TypeNoun
Rootमन्त्र + भिद् (भेद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; मन्त्रस्य भेदः = मन्त्रभेदः
हिindeed; for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (indeed/for)
दूतof envoys/messengers
दूत:
TypeNoun
Rootदूत
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन (दूतानाम्)
अमात्यof ministers/officials
अमात्य:
TypeNoun
Rootअमात्य
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन (अमात्यानाम्)
स्वामिन्of the ruler(s)/master(s)
स्वामिन्:
TypeNoun
Rootस्वामिन्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन (स्वामिनाम्)
इङ्गितby (their) gestures/indications
इङ्गित:
TypeNoun
Rootइङ्गित
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-द्विवचन (इङ्गिताभ्याम्)
आकारby (their) appearance/expressions
आकार:
TypeNoun
Rootआकार
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-द्विवचन (आकाराभ्याम्)
आभ्याम्by these two (means)
आभ्याम्:
TypePronoun
Root(सर्वनाम) इदम्/तद्-प्रत्ययात्मक तृतीया-द्विवचन
Formतृतीया-द्विवचन; पूर्वपदद्वयेन सह ‘इङ्गित-आकार-आभ्याम्’ इति साधु (instrumental dual ‘by these two’)
Entities Mentioned
E
envoy (dūta)M
minister (amātya)R
ruler (svāmin)FAQs
iṅgita (gestures/indications) and ākāra (outward appearance/demeanor).
Because the leader’s visible reactions can signal intent and plans as much as words do.