Sutra 42
Devanagari script
संधत्ते चोपकाराय तन्मित्रं वश्यमध्रुवम् ॥ कZ_०७.९.४२च्द् ॥
Transliteration
saṃdhatte copakārāya tan mitraṃ vaśyam adhruvam
Translation
—आणि जो लाभ/उपकार (उपकार) यासाठी संधी करतो, तो मित्र ‘वश होणारा पण अस्थिर’ (वश्य-अध्रुव) होय।
Word by Word
संधत्तेhe forms an alliance / he makes a pact
संधत्ते:
TypeVerb
Rootधा (√धा) उपसर्ग: सम्
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्; धातु: √धा (दधाति), उपसर्ग: सम्; अर्थे: संधत्ते = संधिं/सम्बन्धं करोति
चand
च:
TypeParticle
Root-
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
उपकारायfor benefit / for rendering help
उपकाराय:
TypeNoun
Rootउपकार
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे), चतुर्थी एकवचन; प्रयोजन/सम्प्रदानार्थे
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषणरूपेण ‘मित्रम्’ इति पदं विशेषयति
मित्रम्ally / friend
मित्रम्:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
वश्यम्tractable / to be kept under control
वश्यम्:
TypeAdjective
Rootवश्य
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘मित्रम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्; वश्य = वशे भवति इति
अध्रुवम्unstable / not permanent
अध्रुवम्:
TypeAdjective
Rootअध्रुव
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘मित्रम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्; नित्यं न भवति इति
Entities Mentioned
S
saṃdhi (agreement)U
upakāra (benefit)V
vaśya-adhruva (amenable-unstable ally)FAQs
They ally primarily for immediate advantage; therefore their cooperation is influenceable but not dependable over time.
Use conditional, monitored, and reversible agreements with transactional partners; avoid overreliance.