Sutra 1
Devanagari script
संहितप्रयाणे मित्रहिरण्यभूमिलाभानामुत्तरोत्तरो लाभः श्रेयान् ॥ कZ_०७.९.०१ ॥
Transliteration
saṃhitaprayāṇe mitra-hiraṇya-bhūmi-lābhānām uttarottaro lābhaḥ śreyān.
Translation
संयुक्त प्रयाण/मोहीमेत मित्र, धन आणि भूमी—या लाभांमध्ये पुढचा पुढचा लाभ अधिक श्रेष्ठ आहे (धन मित्रापेक्षा, आणि भूमी धनापेक्षा श्रेष्ठ)।
Word by Word
संहितप्रयाणेin a combined (allied) expedition / when marching together
संहितप्रयाणे:
TypeNoun (locative phrase)
Rootप्र-या (यā) / सं-धा (for संहित)
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् सप्तमी; संहित-प्रयाण- (समास), ‘संहित’ = संहिता/संहित (समाहित/संयुक्त) + ‘प्रयाण’ (गमन/अभियान)
मित्र(of) an ally
मित्र:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् षष्ठी (सम्बन्धे); ‘of an ally/friend’
हिरण्य(of) gold/treasure
हिरण्य:
TypeNoun
Rootहिरण्य
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् षष्ठी; ‘of gold/treasure’
भूमि(of) land/territory
भूमि:
TypeNoun
Rootभूमि
Formस्त्रीलिङ्गे एकवचनम् षष्ठी; ‘of land/territory’
लाभानाम्of gains
लाभानाम्:
TypeNoun
Rootलाभ
Formपुंलिङ्गे बहुवचनम् षष्ठी; ‘of gains/acquisitions’ (मित्र-हिरण्य-भूमि-लाभानाम्)
उत्तरउत्तरःeach subsequent (one)
उत्तरउत्तरः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootउत्तर
Formपुंलिङ्गे एकवचनम् प्रथमा; ‘each succeeding/further’ (uttarottaraḥ)
लाभःgain
लाभः:
TypeNoun
Rootलाभ
Formपुंलिङ्गे एकवचनम् प्रथमा; कर्तृ/विषय-निर्देशः
श्रेयान्is better / preferable
श्रेयान्:
TypeAdjective (comparative)
Rootश्रेयस्
Formपुंलिङ्गे एकवचनम् प्रथमा; ‘better/preferable’ (प्रशस्ततर)
Entities Mentioned
A
allies (mitra)T
treasury (hiraṇya)T
territory (bhūmi)FAQs
Prioritize outcomes that increase durable power: territory first, then treasury, then alliances (which are more contingent).