Sutra 7
Devanagari script
सर्वसंदोहेन वा मामनादृत्य प्रयातुकामः कथं न यायादिति परवृद्धिप्रतिघातार्थं प्रतापार्थं च विगृह्यासीत ॥ कZ_०७.४.०७ए ॥
Transliteration
sarvasaṃdohena vā mām anādṛtya prayātukāmaḥ kathaṃ na yāyāt iti paravṛddhi-pratighātārthaṃ pratāpārthaṃ ca vigṛhya āsīta.
Translation
किंवा एखादी सत्ता सर्वसैन्यसंग्रह करून मला अवहेलना करून निघू इच्छित असेल, तर तिला जाण्यापासून कसे रोखावे? प्रतिस्पर्ध्याची वाढ थांबवण्यासाठी आणि स्वतःचा प्रताप टिकवण्यासाठी वैर धारण करून सज्ज राहावे।
Word by Word
सर्वसंदोहेनwith the entire force/resources; with full concentration of means
सर्वसंदोहेन:
TypeNoun
Rootसर्व + संदोह
Formतृतीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (संदोह-शब्दः); ‘सर्वसंदोह’ इति समासः
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
माम्me
माम्:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formद्वितीया-एकवचनम्
अनादृत्यdisregarding; without showing respect/heed
अनादृत्य:
TypeGerund
Rootआ + √दृ (आदर)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (नञ्-पूर्वकः): ‘अनादृत्य’ = आदरं न कृत्वा
प्रयातुकामःdesirous of departing; intending to go away
प्रयातुकामः:
TypeNoun (adjectival)
Rootप्र + √या + काम
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘प्रयातुं कामः’ इति अर्थः
कथम्how
कथम्:
TypeInterrogative adverb
Rootकथम्
Formप्रश्नार्थक-अव्ययम्
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
यायात्would go / should go
यायात्:
TypeVerb
Root√या
Formविधिलिङ्/सम्भावना (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
इतिthus; saying/thinking
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम् (इत्यादि-प्रयोगः)
परवृद्धिप्रतिघातार्थम्for the purpose of checking the enemy’s increase/advancement
परवृद्धिप्रतिघातार्थम्:
TypeNoun
Rootपर + वृद्धि + प्रतिघात + अर्थ
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; ‘परस्य वृद्धेः प्रतिघातः’ तस्य अर्थम्
प्रतापार्थम्for the purpose of (displaying/establishing) power and prestige
प्रतापार्थम्:
TypeNoun
Rootप्रताप + अर्थ
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; ‘प्रतापस्य अर्थम्’
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
विगृह्यhaving entered into hostility; having made war
विगृह्य:
TypeGerund
Rootवि + √ग्रह्
Formक्त्वान्त-अव्ययम्: ‘विगृह्य’ = विग्रहं कृत्वा/विरोधं कृत्वा
आसीतlet him remain / let him stay (in that posture)
आसीत:
TypeVerb
Root√आस्
Formलोट् (आज्ञार्थः), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; ‘आस्’ धातोः आदेशः ‘आसीत’
Entities Mentioned
R
rival powerM
mobilized force (saṃdoha)FAQs
To block a rival’s strategic maneuver and prevent his power from compounding; the hostile posture also signals strength (pratāpa), discouraging opportunism by others.