Sutra 25
Devanagari script
अदृष्टपुरुषः संधिर्दण्डमुख्यात्मरक्षणः ॥ कZ_०७.३.२५च्द् ॥
Transliteration
adṛṣṭapuruṣaḥ saṃdhir daṇḍamukhyātmarakṣaṇaḥ
Translation
जी संधी प्रत्यक्ष वैयक्तिक उपस्थितीशिवाय (दूरून/दूतांद्वारे) होते, ती आत्मरक्षणासाठी असते; त्यात दंड (बल/दबाव) हा मुख्य आधार असतो.
Word by Word
अदृष्टपुरुषःa treaty/compact made through an unseen (not openly appearing) agent/person
अदृष्टपुरुषः:
TypeNoun (Adjective used substantively)
Rootदृश् (दर्शन)
Formप्रथमा-एकवचन, पुल्लिङ्ग; समासः—अदृष्टः पुरुषः यस्य (अदृष्ट-पुरुष) इति; विशेषणरूपेण ‘संधिः’ इत्यस्य
संधिःtreaty; political compact/peace
संधिः:
TypeNoun
Rootसम् + धा (धारण/स्थापन)
Formप्रथमा-एकवचन, पुल्लिङ्ग
दण्डमुख्यात्मरक्षणः(a treaty) whose primary aim is self-protection with force/punishment (danda) as the main instrument
दण्डमुख्यात्मरक्षणः:
TypeNoun (Adjective)
Rootरक्ष् (पालन/रक्षण)
Formप्रथमा-एकवचन, पुल्लिङ्ग; समास-विग्रहः: दण्डस्य मुख्यस्य आत्मनः रक्षणः (अर्थात् दण्ड-प्रधान आत्म-रक्षा); विशेषणरूपेण ‘संधिः’ इत्यस्य
Entities Mentioned
A
agents/envoys (implicit)D
daṇḍa (coercive power)FAQs
It indicates a compact arranged without direct royal meeting—via envoys, intermediaries, or covert channels—often when security risks or mistrust make personal contact undesirable.