Sutra 22
Devanagari script
मन्त्राधिकारेऽपि वृद्धसम्योगाज्जात्यः प्राज्ञमतिसंधत्ते ॥ कZ_०७.१७.२२ ॥
Transliteration
mantrādhikāre'pi vṛddhasamyogāj jātyaḥ prājñam atisaṃdhatte
Translation
मंत्रणाच्या क्षेत्रातही, ज्येष्ठांच्या संगती/जोडीमुळे कुलीन व्यक्ती प्राज्ञालाही मात देऊ शकतो.
Word by Word
मन्त्राधिकारेin the sphere/department of counsel (state deliberation)
मन्त्राधिकारे:
TypeNoun
Rootमन्त्र + अधिकार
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (अधिकारे); मन्त्रस्य अधिकारः = मन्त्राधिकारे
अपिeven; also
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपात; समुच्चय/अपवाद/अवधारणार्थे (here: ‘even/also’)
वृद्धसम्योगात्from association/connection with elders (experienced persons)
वृद्धसम्योगात्:
TypeNoun
Rootवृद्ध + संयोग
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन (संयोगात्); वृद्धस्य संयोगः = वृद्धसम्योगः
जात्यःinnately; by nature (naturally)
जात्यः:
TypeAdjective
Rootजाति (→ जात्य)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘जात्या’ इत्यस्य रूपान्तर/प्रत्ययान्त (जात्यः) — ‘by nature, innate’ (qualifying the subject)
प्राज्ञम्a wise (plan/counsel)
प्राज्ञम्:
TypeAdjective
Rootप्राज्ञ
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्मपद—‘wise (counsel/plan)’
अतिसंधत्तेhe devises/frames (it) very well; he skillfully composes (counsel)
अतिसंधत्ते:
TypeVerb
Rootसम् + धा (धातु: धा)
Formलट्; प्रथमपुरुष एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्ग: अति-सम्; धातु: धा; अर्थः—‘अतिशयेन संयोजयति/रचयति/विधत्ते’
Entities Mentioned
V
vṛddha (elders/seniors)FAQs
That wisdom alone does not guarantee influence; entrenched senior coalitions can sideline or manipulate technically superior advisers.