Sutra 20
Devanagari script
सम्रुद्धगतिरसार्वकालिकः प्रकृष्टभययोनिर्निष्प्रतीकारश्च वारिपथः विपरीतः स्थलपथः ॥ कZ_०७.१२.२० ॥
Transliteration
samruddhagatir asārvakālikaḥ prakṛṣṭabhayayoniḥ niṣpratīkāraś ca vāripathaḥ viparītaḥ sthalapathaḥ
Translation
जलमार्गात गती मर्यादित असते, तो सर्व ऋतूंमध्ये उपयोगी नसतो, तो अधिक धोक्यांचा स्रोत असतो आणि संकट आल्यास उपाय करणे कठीण असते; स्थलमार्ग याच्या उलट असतो।
Word by Word
समृद्धगतिhaving well-developed/secure movement (good navigability/traffic)
समृद्धगति:
TypeNoun (compound adjective)
Rootगम् (gam)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; विशेषणम् (वारिपथस्य)
रसprofit/revenue (yield)
रस:
TypeNoun
Rootरस (rasa)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; (समृद्धगति-रस-… इत्यत्र समुच्चित-विशेषणपदम्)
सार्वकालिकusable in all seasons/at all times
सार्वकालिक:
TypeNoun (compound adjective)
Rootकाल (kāla)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; विशेषणम् (वारिपथस्य)
प्रकृष्टभययोनिhaving an intense source/cause of danger
प्रकृष्टभययोनि:
TypeNoun (compound adjective)
Rootयु (yu) / योनि (yoni)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; विशेषणम् (वारिपथस्य)
निष्प्रतीकारwithout remedy; difficult to counteract
निष्प्रतीकार:
TypeNoun (compound adjective)
Rootप्रति√कृ (prati-kṛ) (in sense ‘to counteract/remedy’)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; विशेषणम् (वारिपथस्य)
चand
च:
TypeParticle
Rootच (ca)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
वारिपथwater-route; sea/river route
वारिपथ:
TypeNoun
Rootपथ (patha)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; विषयः (मुख्यपदम्)
विपरीतopposite (in nature)
विपरीत:
TypeNoun (adjective)
Rootवि√परि (vipari) / विपरीत (viparīta)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; विशेषणम् (स्थलपथस्य)
स्थलपथland-route
स्थलपथ:
TypeNoun
Rootपथ (patha)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; (वाक्ये ‘स्थलपथः’ इति)
Entities Mentioned
W
water routeL
land routeS
security forcesFAQs
It adds a risk lens: water routes may be cheaper but can be seasonal, dangerous, and harder to respond to during crises.
Use water routes for bulk cost efficiency, but maintain land-route alternatives and rapid-response capabilities.