Sutra 1
Devanagari script
ग्रामारण्यानामध्वनि निवेशान्यवसेन्धनोदकवशेन परिसंख्याय स्थानासनगमनकालं च यात्रां यायात् ॥ कZ_१०.२.०१ ॥
Transliteration
grāmāraṇyānām adhvani niveśāni avasendhanodakavaśena parisaṃkhyāya sthānāsana-gamana-kālaṃ ca yātrāṃ yāyāt
Translation
गावांमधून व जंगलांमधून जाणाऱ्या मार्गावर तो चारा, इंधन आणि पाण्याच्या उपलब्धतेनुसार मुक्काम-तळांची संख्या/योजना ठरवेल; तसेच थांबा, तळ ठोकणे आणि पुढे जाणे यासाठी लागणाऱ्या वेळेनुसारही—अशा प्रकारे तो कूच/यात्रा करेल।
Word by Word
ग्रामvillage(s)
ग्राम:
TypeNoun
Rootग्राम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (समासपूर्वपद)
अरण्यानाम्of forests / of wilderness tracts
अरण्यानाम्:
TypeNoun
Rootअरण्य
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन
अध्वनिon the route / on the road
अध्वनि:
TypeNoun
Rootअध्वन्
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
निवेशानिencampments / halting stations
निवेशानि:
TypeNoun
Rootनिवेश
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन
अवसेन्धनfuel (for halts)
अवसेन्धन:
TypeNoun
Rootअवसेन्धन
Formनपुंसकलिङ्ग; (समाहारद्वन्द्व/समासपूर्वपद) प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
उदकwater
उदक:
TypeNoun
Rootउदक
Formनपुंसकलिङ्ग; (समासपूर्वपद) प्रथमा/द्वितीया एकवचन
वशेनaccording to / depending on
वशेन:
TypeNoun
Rootवश
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘वशेन’ = ‘अनुसारतः/आश्रित्य’
परिसंख्यायhaving calculated / after estimating
परिसंख्याय:
TypeVerb
Rootपरि√संख्या
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having calculated/estimated’
स्थानhalting
स्थान:
TypeNoun
Rootस्थान
Formनपुंसकलिङ्ग; (स्थान-आसन-गमन-कालम् इति समाहारद्वन्द्वस्य पूर्वपद)
आसनresting
आसन:
TypeNoun
Rootआसन
Formनपुंसकलिङ्ग; (समाहारद्वन्द्वस्य पद)
गमनmarching / movement
गमन:
TypeNoun
Rootगमन
Formनपुंसकलिङ्ग; (समाहारद्वन्द्वस्य पद)
कालम्time (schedule)
कालम्:
TypeNoun
Rootकाल
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; (समाहारद्वन्द्वः: स्थान-आसन-गमन-कालम् = one collective object)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
यात्राम्the march / expedition
यात्राम्:
TypeNoun
Rootयात्रा
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
यायात्should undertake / should proceed
यायात्:
TypeVerb
Rootया
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन; ‘he should go/undertake’
Entities Mentioned
V
villagesF
forestsS
staging camps (niveśa)FAQs
Resource sufficiency (fodder, fuel, water) combined with time-budgeting for rest and movement, to maintain endurance and prevent breakdown.