निर्वर्तनविषमः पिण्डविषमः वर्णविषमः अर्घविषमः मानविषमः मापनविषमः भाजनविषमः इति हरणोपायाः ॥ कZ_०२.८.२१f ॥
nirvartanaviṣamaḥ piṇḍaviṣamaḥ varṇaviṣamaḥ arghaviṣamaḥ mānaviṣamaḥ māpanaviṣamaḥ bhājanaviṣamaḥ iti haraṇopāyāḥ
हे अपहार/गबन करण्याचे उपाय— निर्वर्तन (प्रक्रिया/टर्नओव्हर) मध्ये विसंगती; पिण्ड (थोक लॉट) मध्ये विसंगती; वर्ण (गुण/वर्गीकरण) मध्ये विसंगती; अर्घ (मूल्यांकन) मध्ये विसंगती; मान (मानक माप) मध्ये विसंगती; मापन (मोजण्याची पद्धत) मध्ये विसंगती; आणि भाजन (पात्र/भांडी) मध्ये विसंगती।
Kauṭilya treats corruption as operational: it occurs through process steps (grading, measuring, containerizing), so controls must exist at each step, not only at final totals.