शुल्कं दण्डः पौतवं नागरिको लक्षणाध्यक्षो मुद्राध्यक्षः सुरा सूना सूत्रं तैलं घृतं क्षारः सौवर्णिकः पण्यसंस्था वेश्या द्यूतं वास्तुकं कारुशिल्पिगणो देवताध्यक्षो द्वारबहिरिकादेयं च दुर्गम् ॥ कZ_०२.६.०२ ॥
śulkaṃ daṇḍaḥ pautavaṃ nāgariko lakṣaṇādhyakṣo mudrādhyakṣaḥ surā sūnā sūtraṃ tailaṃ ghṛtaṃ kṣāraḥ sauvarṇikaḥ paṇyasaṃsthā veśyā dyūtaṃ vāstukaṃ kāruśilpigaṇo devatādhyakṣo dvārabahirikādeyaṃ ca durgam
दुर्ग (नगर) उत्पन्नाचा आधार—शुल्क, दंड, नौ-परिवहन/फेरी-कर (पौतव), नागरिक-कर, लक्षणाध्यक्ष (मानक/चिन्ह) यांची आय, मुद्राध्यक्ष (टकसाळ) आय, सुरा-आय, सूना (वधशाळा) आय, सूत्र (सूत्र/वस्त्र) आय, तैल, घृत, क्षार, सौवर्णिक (सोनार) आय, पण्यसंस्था (नियंत्रित बाजार) आय, वेश्या-आय, द्यूत (जुगार) आय, वास्तुक (बांधकाम) आय, कारु-शिल्पिगण (कारागीर-शिल्पी संघ) आय, देवताध्यक्ष (देवालय/तीर्थ-प्रशासन) आय, तसेच द्वार व द्वाराबाहेरील चौक्यांवरील वसुली।
To enumerate the predictable, controllable revenue streams of the fortified city—largely regulatory, licensing, and checkpoint-based collections—so they can be budgeted, assigned to offices, and audited.
Liquor (surā), slaughterhouse (sūnā), courtesans (veśyā), and gambling (dyūta) indicate licensing/monopoly-style control with fiscal extraction.