Sutra 5
Devanagari script
धर्मावसथिनः पाषण्डिपथिकानावेद्य वासयेयुः स्वप्रत्ययाश्च तपस्विनः श्रोत्रियांश्च ॥ कZ_०२.३६.०५ ॥
Transliteration
dharmāvasathinaḥ pāṣaṇḍipathikān āvedya vāsayeyuḥ svapratyayāś ca tapasvinaḥ śrotriyāṃś ca
Translation
धर्मशाळांचे व्यवस्थापक पाषंडी भिक्षुक व पथिकांना कळवूनच निवास द्यावा; तसेच तपस्वी व श्रोत्रियांनाही त्यांची ओळख व पात्रता स्वतः पडताळूनच निवास द्यावा.
Word by Word
धर्मावसथिनःthose residing in the dharma-lodging (charitable rest-house)
धर्मावसथिनः:
TypeNoun/Adjective
Rootधर्म + अवसथिन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; विशेषण (पाषण्डिपथिकान् इत्यस्य)
पाषण्डिheterodox/sectarian
पाषण्डि:
TypeNoun/Adjective
Rootपाषण्डिन्
Formपुंलिङ्ग; (समासपूर्वपद)
पथिकान्travellers
पथिकान्:
TypeNoun
Rootपथिक
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन; कर्मपद
आवेद्यhaving reported/informed
आवेद्य:
TypeVerb (Gerund)
Rootआ√विद् (वेदने)
Formक्त्वान्त (ल्यप्); ‘आवेद्य’ = निवेद्य/ज्ञापयित्वा; क्रियाविशेषण
वासयेयुःthey should lodge/house (them)
वासयेयुः:
TypeVerb
Root√वस् (निवासे) caus. वासयति
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष-बहुवचन; causative; विधेयक्रिया
स्वप्रत्ययाःknown/verified (to be trustworthy)
स्वप्रत्ययाः:
TypeNoun/Adjective
Rootस्व + प्रत्यय
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; विशेषण (तपस्विनः, श्रोत्रियान् च इत्यस्य)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
तपस्विनःascetics
तपस्विनः:
TypeNoun
Rootतपस्विन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; समुच्चित कर्तृ/विषय (स्वप्रत्ययाः इति विशेष्य)
श्रोत्रियान्Vedic scholars (śrotriyas)
श्रोत्रियान्:
TypeNoun
Rootश्रोत्रिय
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन; ‘वासयेयुः’ इत्यस्य कर्म; (च-समुच्चय)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
Entities Mentioned
R
religious lodging-house keepersS
sectarian mendicantsT
travelersA
asceticsV
Vedic scholarsFAQs
To convert religious hospitality into a regulated gateway for identifying outsiders, preventing covert entry, and creating an accountability trail for potentially risky itinerants.
Kauṭilya treats identity assurance as a universal control; even respectable categories can be exploited as cover for infiltration.