Sutra 40
Devanagari script
रक्षिणामवार्यं वारयतां वार्यं चावारयतां क्षणद्विगुणो दण्डः ॥ कZ_०२.३६.४० ॥
Transliteration
rakṣiṇām avāryaṃ vārayatāṃ vāryaṃ cāvārayatāṃ kṣaṇadviguṇo daṇḍaḥ.
Translation
रक्षकांसाठी: जे थांबवू नये ते थांबवल्यास, आणि जे थांबवायला हवे ते न थांबवल्यास—प्रत्येक क्षण/प्रत्येक प्रसंगासाठी दंड दुप्पट आहे।
Word by Word
रक्षिणाम्of the guards
रक्षिणाम्:
TypeNoun
Rootरक्षिन्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (Genitive plural), पुंलिङ्ग
अवार्यम्that which should not be stopped / is not stoppable
अवार्यम्:
TypeAdjective
Rootअ-वार्य
Formद्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular), नपुंसकलिङ्ग; नञ्-प्रत्ययेन निषेध (a- = not)
वारयताम्(they) should stop / let them restrain
वारयताम्:
TypeVerb
Rootवारय् (√वृ, caus.)
Formलोट्-लकारः, परस्मैपदम्; तृतीया-पुरुषः, बहुवचनम् (imperative: 'let them stop')
वार्यम्that which should be stopped
वार्यम्:
TypeAdjective
Rootवार्य
Formद्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular), नपुंसकलिङ्ग
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चय-अव्यय (coordinative particle)
अवारयताम्(they) should not stop / let them not restrain
अवारयताम्:
TypeVerb
Rootअ-वारय् (√वृ, caus.)
Formलोट्-लकारः, परस्मैपदम्; तृतीया-पुरुषः, बहुवचनम्; नञ्-उपसर्गेण निषेध (a- = not)
क्षणद्विगुणःdoubled for each moment / doubled instantly
क्षणद्विगुणः:
TypeAdjective
Rootक्षण-द्वि-गुण
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular), पुंलिङ्ग; 'क्षणस्य द्विगुणः'
दण्डःthe penalty / punishment (fine)
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular), पुंलिङ्ग
Entities Mentioned
G
guards (rakṣin)FAQs
To enforce balanced, rule-bound policing: preventing harassment while ensuring necessary intervention.
As an escalating penalty per occurrence/episode, creating strong disincentives for repeated misconduct.