Sutra 13
Devanagari script
एवं समाहर्तृप्रदिष्टास्तापसव्यञ्जनाः कर्षकगोरक्षकवैदेहकानामध्यक्षाणां च शौचाशौचं विद्युः ॥ कZ_०२.३५.१३ ॥
Transliteration
evaṃ samāhartṛpradiṣṭāstāpasavyañjanāḥ karṣakagorakṣakavaidehakānām adhyakṣāṇāṃ ca śaucāśaucaṃ vidyuḥ
Translation
त्याचप्रमाणे समाहर्तृने नेमलेले तपस्वी-वेषधारी गुप्तहेर शेतकरी, गोरक्षक (पशुपालक) आणि वैदेहक यांच्या अधीक्षकांची शुचिता वा अशुचिता (प्रामाणिकपणा वा भ्रष्टाचार) तपासतील।
Word by Word
एवम्thus; in this manner
एवम्:
TypeParticle
Rootएवम्
Formअव्यय (निपात)
समाहर्तृ-प्रदिष्टाःassigned/appointed by the Samāhartṛ
समाहर्तृ-प्रदिष्टाः:
TypeParticiple (Verbal Adjective)
Rootप्र-√दिश्
Formसमासः: समाहर्तुः प्रदिष्टाः; क्त-प्रत्ययान्त (प्रदिष्ट) ; प्रथमा बहुवचनम् पुंलिङ्गः (तापसव्यञ्जनाः इत्यस्य विशेषणम्)
तापस-व्यञ्जनाःdisguises/agents posing as ascetics
तापस-व्यञ्जनाः:
TypeNoun
Rootव्यञ्जन
Formसमासः: तापसस्य व्यञ्जनाः; प्रथमा बहुवचनम् पुंलिङ्गः
कर्षक-गोरक्षक-वैदेहकानाम्of cultivators, cattle-guards, and vaidehakas
कर्षक-गोरक्षक-वैदेहकानाम्:
TypeNoun
Rootकर्षक / गोरक्षक / वैदेहक
Formसमाहार/इतरेतर-द्वन्द्वः (तीन पदानि) ; षष्ठी बहुवचनम् (सम्बन्धे)
अध्यक्षाणाम्of the superintendents
अध्यक्षाणाम्:
TypeNoun
Rootअध्यक्ष
Formषष्ठी बहुवचनम् पुंलिङ्गः
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formअव्यय (समुच्चयार्थक)
शौच-अशौचम्purity and impurity (cleanliness/uncleanliness)
शौच-अशौचम्:
TypeNoun
Rootशौच / अशौच
Formइतरेतर-द्वन्द्वः; द्वन्द्वसमासे एकवचनम् नपुंसकलिङ्गम्; द्वितीया एकवचनम् (विद्युः इत्यस्य कर्म)
विद्युःshould know; should ascertain
विद्युः:
TypeVerb
Root√विद्
Formलोट्/विधिलिङ्? (आज्ञार्थे) — परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; अर्थः: ‘जानन्तु/विजानीयुः’ (injunctive sense: should know)
Entities Mentioned
S
SamāhartṛT
Tāpasa (ascetic) informantsS
Superintendents (Adhyakṣas)F
FarmersC
Cattle-keepersV
VaidehakasFAQs
A socially trusted, low-suspicion disguise allows unobtrusive observation and elicitation of information, improving detection of collusion and bribery in local administration.