Sutra 2
Devanagari script
तत्र दम्यः पञ्चविधः स्कन्धगतः स्तम्भगतो वारिगतोऽवपातगतो यूथगतश्चेति ॥ कZ_०२.३२.०२ ॥
Transliteration
tatra damyaḥ pañcavidhaḥ skandhagataḥ stambhagato vārigato'vapātagato yūthagataś ceti
Translation
यांपैकी दम्य (प्रशिक्षणयोग्य) पाच प्रकारचा—स्कन्धगत (वनप्रदेशातून पकडलेला), स्तम्भगत (खांब/खूंट्यांवर बांधून पकडलेला), वारिगत (पाणवठ्यावर पकडलेला), अवपातगत (उतार/घातस्थळी पकडलेला), आणि यूथगत (कळपातून पकडलेला).
Word by Word
तत्रthere; in that context
तत्र:
TypeIndeclinable
Rootतत्र
Formअव्यय (देशवाचक)
दम्यःthe trainable (elephant)
दम्यः:
TypeNoun/Adjective
Rootदम्य
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेष्य (दम्यः = दमनीयः)
पञ्चविधःfivefold; of five kinds
पञ्चविधः:
TypeAdjective
Rootपञ्चविध
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘पञ्च प्रकाराः यस्य सः’
स्कन्धगतः(one) at/going to the shoulder
स्कन्धगतः:
TypeAdjective
Rootस्कन्धगत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘स्कन्धे गतः’
स्तम्भगतः(one) at/going to a post
स्तम्भगतः:
TypeAdjective
Rootस्तम्भगत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘स्तम्भे गतः’
वारिगतः(one) in/at water
वारिगतः:
TypeAdjective
Rootवारिगत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘वारि(णि) गतः’
अवपातगतः(one) at/going to a descent/slope (avapāta)
अवपातगतः:
TypeAdjective
Rootअवपातगत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘अवपाते गतः’
यूथगतः(one) in/with the herd
यूथगतः:
TypeAdjective
Rootयूथगत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘यूथे गतः’
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्यय (समुच्चयार्थक)
इतिthus; so (ending the enumeration)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formअव्यय (उद्धरण/समाप्त्यर्थक)
Entities Mentioned
S
state elephant-capture units (implied)H
herds (yūtha)FAQs
It maps acquisition contexts to handling protocols—different capture situations produce different stress, risk, and training requirements.