Sutra 42

Devanagari script

बन्धनोपकरणं योग्याचार्याः प्रतिदिशेयुः सांग्रामिकं रथाश्वालंकारं च सूताः ॥ कZ_०२.३०.४२ ॥

Transliteration

teṣāṃ bandhanopakaraṇaṃ yogyācāryāḥ pratidiśeyuḥ sāṃgrāmikaṃ rathāśvālaṃkāraṃ ca sūtāḥ

Translation

पात्र प्रशिक्षक घोड्यांसाठी योग्य जू/बंधन-साधने ठरवतील; आणि सारथी युद्धासाठी व रथ-घोड्यांसाठी साज-सामान व अलंकार ठरवतील.

Word by Word

• बन्धन-उपकरणम्: equipment/implements for confinement (restraints, chains, ropes, etc.)
• Type: Noun
• Root: उप√कृ (करण) / बन्धन (निपातित-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया (कर्म)

• योग्य-आचार्याः: competent instructors/masters
• Type: Noun
• Root: आचार्य (प्रातिपदिक) / योग्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा (कर्ता)

• प्रतिदिशेयुः: should prescribe/assign (should direct)
• Type: Verb
• Root: प्रति-√दिश्
• Form: लिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपद, उत्तम? (न) — प्रथमपुरुष, बहुवचन; विधि/आज्ञार्थ: ‘निर्दिशेयुः/आदेशयुः’

• सांग्रामिकम्: military/for warfare
• Type: Adjective
• Root: सांग्रामिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘रथाश्वालंकारम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• रथ-अश्व-आलंकारम्: the equipment/ornamentation of chariots and horses (war-gear)
• Type: Noun
• Root: आलंकार (प्रातिपदिक) / रथ / अश्व
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म); ‘रथ’ तथा ‘अश्व’ के (युद्धोपयोगी) अलंकार/सज्जा

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• सूताः: charioteers (drivers; chariot personnel)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा (कर्ता)

Entities Mentioned

• qualified trainers (ācārya)
• charioteers (sūta)
• horses
• chariot unit

More Details

FAQs

What administrative principle is implied by assigning harness standards to trainers and fittings to charioteers?

Functional specialization: technical standards are set by domain experts, reducing error and improving readiness.