Sutra 25
Devanagari script
प्रत्यन्तेषु तराः शुल्कमातिवाहिकं वर्तनीं च गृह्णीयुः निर्गच्छतश्चामुद्रद्रव्यस्य भाण्डं हरेयुः अतिभारेणावेलायामतिर्थे तरतश्च ॥ कZ_०२.२८.२५ ॥
Transliteration
pratyanteṣu tarāḥ śulkam ātivāhikaṃ vartanīṃ ca gṛhṇīyuḥ nirgacchataś cāmudradravyasya bhāṇḍaṃ hareyuḥ atibhāreṇa avelāyām atīrthe tarataś ca
Translation
सीमावर्ती भागांत तरवाले/अधिकारी पार-शुल्क, जकात, वाहतूक-शुल्क व मार्ग-कर वसूल करतील; तसेच ज्याच्याकडे शिक्कामोर्तब/प्रमाणित नसलेला माल आहे व जो निघतो, आणि जो अतिभार घेऊन, अयोग्य वेळी किंवा अनधिकृत घाटावरून पार जातो—त्याचा माल जप्त करतील.
Word by Word
प्रत्यन्तेषुin the frontier regions
प्रत्यन्तेषु:
TypeNoun
Rootप्रत्यन्त
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-बहुवचन; (प्रत्यन्त = सीमावर्ती प्रदेश/सीमान्त)
तराःferry-men
तराः:
TypeNoun
Rootतार
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; (तार = तर्ता/नाविकः, ferry-man)
शुल्कम्toll, duty
शुल्कम्:
TypeNoun
Rootशुल्क
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
आतिवाहिकम्transit/transport duty
आतिवाहिकम्:
TypeAdjective (used as Noun)
Rootआतिवाहिक
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; (शुल्कम् इति विशेषणम्)
वर्तनीम्route/road toll
वर्तनीम्:
TypeNoun
Rootवर्तनी
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
गृह्णीयुःshould collect
गृह्णीयुः:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन; (गृह्णीयुः = they should take/collect)
निर्गच्छतःof (goods) going out
निर्गच्छतः:
TypeParticiple
Rootनिर्गम्
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; षष्ठी-एकवचन; पुं/नपुं (सन्दर्भे: द्रव्यस्य)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अमुद्र-द्रव्यस्यof unsealed/unstamped goods
अमुद्र-द्रव्यस्य:
TypeNoun
Rootअमुद्रद्रव्य
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन; (अ-मुद्र = अमुद्रित/अमुद्राङ्कित; द्रव्य = वस्तु)
भाण्डम्the package/consignment
भाण्डम्:
TypeNoun
Rootभाण्ड
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
हरेयुःshould seize (confiscate)
हरेयुः:
TypeVerb
Rootहृ
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन
अतिभारेणdue to excessive load
अतिभारेण:
TypeNoun
Rootअतिभार
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-एकवचन; (करण/हेतु)
अवेलायाम्at an improper time
अवेलायाम्:
TypeNoun
Rootअवेला
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन
अतिर्थेat a non-ford / unauthorized crossing
अतिर्थे:
TypeNoun
Rootअतिर्थ
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन; (अ-तीर्थ = अतीर्थ, non-ford/unauthorized crossing place)
तरतःof (one) crossing
तरतः:
TypeParticiple
Rootतॄ
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; षष्ठी-एकवचन; पुं/नपुं (सन्दर्भे: द्रव्यस्य/भाण्डस्य)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
Entities Mentioned
P
pratyanta (frontier)T
tarāḥ (ferry officials)FAQs
Property lacking the state’s seal/attestation—i.e., unverified goods treated as suspect for smuggling or tax evasion.
To keep movement observable, reduce accidents, and prevent illicit transit through unofficial routes.