Sutra 29
Devanagari script
चोचचित्रकविलङ्गगजपिप्पलीनां च कार्षिकः क्रमुकमधुकमुस्तालोध्राणां द्विकार्षिकश्चासवसम्भारः ॥ कZ_०२.२५.२९ ॥
Transliteration
coca-citraka-vilaṅga-gaja-pippalīnāṃ ca kārṣikaḥ kramuka-madhuka-mustā-lodhrāṇāṃ dvikārṣikaś cāsava-sambhāraḥ
Translation
आसवच्या सम्भारासाठी—चोच, चित्रक, विलंग आणि गज-पिप्पली—प्रत्येकी एक कार्ष; तसेच क्रमुक, मधुक, मुस्ता आणि लोध्र—प्रत्येकी दोन कार्ष।
Word by Word
चोचचित्रकविलङ्गगजपिप्पलीनाम्of (the items) chocha, chitraka, vilanga, and gajapippalī
चोचचित्रकविलङ्गगजपिप्पलीनाम्:
TypeNoun
Rootचोच; चित्रक; विलङ्ग; गजपिप्पली
Formषष्ठी बहुवचन (स्त्री/पुं—औषधिद्रव्यनामसमूहः); समाहारद्वन्द्वसमासः (द्रव्य-सूची)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
कार्षिकः(is) one karṣa in quantity
कार्षिकः:
TypeAdjective
Rootकार्षिक
Formप्रथमा एकवचन पुंलिङ्ग; (मात्रा/परिमाणवाचकः) ‘कार्ष-प्रमाणः’
क्रमुकमधुकमुस्तालोध्राणाम्of (the items) kramuka, madhuka, mustā, and lodhra
क्रमुकमधुकमुस्तालोध्राणाम्:
TypeNoun
Rootक्रमुक; मधुक; मुस्ता; लोध्र
Formषष्ठी बहुवचन; समाहारद्वन्द्वसमासः (द्रव्य-सूची)
द्विकार्षिकः(is) two karṣas in quantity
द्विकार्षिकः:
TypeAdjective
Rootद्वि + कार्षिक
Formप्रथमा एकवचन पुंलिङ्ग; ‘द्वौ कार्षौ प्रमाणम्’
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
आसवसम्भारःthe ingredients/materials for making āsava (fermented preparation)
आसवसम्भारः:
TypeNoun
Rootआसव + सम्भार
Formप्रथमा एकवचन पुंलिङ्ग; ‘आसवस्य सम्भारः’
Entities Mentioned
Ā
āsavaC
citrakaV
vilaṅgaG
gaja-pippalīK
kramukaM
mustāL
lodhraFAQs
They enable predictable costing, inventory auditing, and yield estimation—key for pricing, contracts, and excise revenue forecasting.