Sutra 5

Devanagari script

शङ्खवज्रमणिमुक्ताप्रवालहाराणां तज्जातपुरुषैः कारयेत्कृतकर्मप्रमाणकालवेतनफलनिष्पत्तिभिः ॥ कZ_०२.२२.०५ ॥

Transliteration

śaṅkhavajramaṇimuktāpravālahārāṇāṃ tajjātapuruṣaiḥ kārayet kṛtakarma-pramāṇa-kāla-vetana-phala-niṣpattibhiḥ

Translation

शंख, हिरा, रत्ने, मोती, प्रवाळ व हार इत्यादींसाठी त्या कारागिरीतील तज्ज्ञांकडून काम करून घ्यावे; आणि केलेल्या कामाचे—माप, वेळ, मजुरी, उत्पादन व पूर्णता—यांचे नोंदवहीत लेखे ठेवावेत।

Word by Word

• शङ्खवज्रमणिमुक्ताप्रवालहाराणाम्: of conch, diamond, gems, pearls, coral, and necklaces
• Type: Noun
• Root: शङ्ख/वज्र/मणि/मुक्ता/प्रवाल/हार
• Form: षष्ठी-बहुवचनम् (gen. pl.); समासः—(शङ्ख + वज्र + मणि + मुक्ता + प्रवाल + हार) इति इतरेतर-द्वन्द्वः; तस्य षष्ठी-बहुवचन-रूपम्

• तत्: those / of that kind
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: तद्-शब्दः; नपुंसकलिङ्गे एकवचनम्; (सम्बन्ध-सूचकः)

• जातपुरुषैः: by men of that class (specialists/artisans of that kind)
• Type: Noun
• Root: जात/पुरुष
• Form: तृतीया-बहुवचनम् (instr. pl.); समासः—जातः पुरुषः (जात-पुरुष) इति कर्मधारय/तत्पुरुषः

• कारयेत्: should cause (them) to be made / should have (them) made
• Type: Verb
• Root: कृ (कारयति)
• Form: लोट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिच् (causative) प्रयोगः—‘कारयेत्’ = ‘करयेत्/कारयेत्’ (cause to be made/done)

• कृतकर्मप्रमाणकालवेतनफलनिष्पत्तिभिः: with (reference to/according to) the completed work, measurements/standards, time, wages, and the resulting output/attainment of results
• Type: Noun
• Root: कृत/कर्म/प्रमाण/काल/वेतन/फल/निष्पत्ति
• Form: तृतीया-बहुवचनम् (instr. pl.); बहुपद-तत्पुरुष-समासः—(कृतकर्म + प्रमाण + काल + वेतन + फल + निष्पत्ति) इति; साधन/हेतु-निर्देशः

Entities Mentioned

• specialist artisans
• state workshops/inspectors
• luxury goods (gems, jewelry)

More Details

FAQs

What governance technique is embedded in listing measure, time, wages, and output?

A proto-audit system: define measurable production metrics to prevent fraud, control costs, and maintain quality in high-value goods.