Sutra 8
Devanagari script
तप्तकलधौतकयोः काकणिकः सुवर्णे क्षयो देयः ॥ कZ_०२.१४.०८ ॥
Transliteration
taptakaladhautakayoḥ kākaṇikaḥ suvarṇe kṣayo deyaḥ
Translation
तप्त व धौत (गरम करून धुतले/स्वच्छ केलेले) सुवर्ण असल्यास एक काकणिका इतका क्षय-भत्ता (हानि-छूट) द्यावा।
Word by Word
तप्तheated, made hot
तप्त:
TypeAdjective/Participle
Rootतप्
Formकृदन्त (क्त), विशेषण; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (नपुंसकलिङ्ग) — ‘तप्त’ इति ‘सुवर्णे’ इत्यस्य विशेषणम् (तप्त-सुवर्णे)
कलधौतकयोःof kaladhauta (washed/refined gold) and (ordinary) washed gold / of the two kinds: kal(a) and dhauta
कलधौतकयोः:
TypeNoun
Rootकलधौत
Formद्वन्द्वसमास (कल + धौत); षष्ठी/सप्तमी? द्विवचनस्य स्थाने द्वन्द्वस्य द्विवचन-रूपम्; अत्र षष्ठी द्विवचनम् — ‘तप्त…कलधौतकयोः’ = ‘of (the) heated and washed (gold)’
काकणिकःa kākaṇika (small coin/weight unit)
काकणिकः:
TypeNoun
Rootकाकणिका
Formप्रथमा एकवचन (पुंलिङ्ग) — काकणिक-नामकः परिमाण/मुद्रा-विशेषः; कर्तृपद-भावे
सुवर्णेin gold / with respect to gold
सुवर्णे:
TypeNoun
Rootसुवर्ण
Formसप्तमी एकवचन (नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगः) — ‘in/with respect to gold’
क्षयःloss; diminution; deduction
क्षयः:
TypeNoun
Rootक्षय
Formप्रथमा एकवचन (पुंलिङ्ग) — ‘deduction/loss’
देयःis to be given; should be allowed
देयः:
TypeAdjective (Gerundive)
Rootदा
Formकृदन्त (तव्यत्/यत्-प्रत्यय, ‘देय’), प्रथमा एकवचन (पुंलिङ्ग) — ‘to be given/allowed’ (agreeing with क्षयः)
Entities Mentioned
G
gold processorsS
state assay officeFAQs
To standardize accounting and prevent disputes or fabricated loss claims.