तेषामशुद्धा मूढगर्भा वा तीक्ष्णमूत्रक्षरभाविता राजवृक्षवटपीलुगोपित्तरोचनामहिषखरकरभमूत्रलेण्डपिण्डबद्धास्तत्प्रतीवापास्तदवलेपा वा विशुद्धाः स्रवन्ति ॥ कZ_०२.१२.०८ ॥
teṣāmaśuddhā mūḍhagarbhā vā tīkṣṇamūtrakṣarabhāvitā rājavṛkṣavaṭapīlugopittarocanāmahiṣakharakarabhamūtraleṇḍapiṇḍabaddhāstatpratīvāpāstadavalepā vā viśuddhāḥ sravanti
त्यांपैकी जे धातू/खनिज अशुद्ध आहेत किंवा ज्यांचा गर्भ मंद/अडलेला (मूढगर्भ) आहे, त्यांना तीक्ष्ण मूत्र व क्षार यांनी भावित करून, राजवृक्ष, वट, पीलू, गोपित्त, रोचना तसेच म्हैस, गाढव व उंट यांच्या मूत्र व शेण/लेंड्या यांसह पिंड बांधून—प्रतीवाप (फ्लक्स) किंवा अवलेप (लेप/कोटिंग) म्हणून दिल्यास—ते शुद्ध होऊन वितळून वाहून निघतात.
As practical workshop inputs: they function as fluxes, reducing/cleaning agents, binders, or coatings that help separate slag/impurities so the metal ‘flows out’ cleanly.
It standardizes state workshop recipes to ensure predictable output and to audit whether foremen follow prescribed methods (reducing waste and pilferage).