Sutra 33

Devanagari script

श्रोत्रियास्तपस्विनो विष्टयश्च भक्तलवणं हरेयुः ॥ कZ_०२.१२.३३ ॥

Transliteration

śrotriyās tapasvino viṣṭayaś ca bhakta-lavaṇaṃ hareyuḥ

Translation

श्रोत्रिय, तपस्वी आणि विष्टी (सक्तीची मजुरी) करणाऱ्यांनी भत्त्याचे अन्न व मीठ घ्यावे।

Word by Word

• श्रोत्रियाः: Vedic scholar Brahmins
• Type: Noun
• Root: श्रोत्रिय
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; (श्रोत्रिय = वेदाध्यायी/ब्राह्मण-विशेषः)

• तपस्विनः: ascetics, penitents
• Type: Noun
• Root: तपस्विन्
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; -इन्-प्रातिपदिक (तपस्विन्)

• विष्टयः: corvée/forced-labour (services)
• Type: Noun
• Root: विष्टि
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; (विष्टि = बलात्कृत-श्रमः/राजकार्ये अनिवार्य-सेवा)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चय-अव्यय

• भक्तलवणम्: food and salt (rations/subsistence)
• Type: Noun
• Root: भक्त + लवण
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; (भक्तं च लवणं च = भोजन-भत्ता/राशन-रूपेण)

• हरेयुः: they should take/collect
• Type: Verb
• Root: हृ
• Form: लिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; बहुवचन; धातुः हृ (हरति) — ‘should take/collect’

Entities Mentioned

• śrotriyas
• tapasvins
• viṣṭi workers
• state provisioning system

More Details

FAQs

Why pair salt with rations in state provisioning?

Salt is a basic necessity; bundling it with rations prevents distress, curbs petty illicit procurement, and sustains labor productivity and social goodwill.