Sutra 37
Devanagari script
अनुनयस्त्रिविधोऽर्थकृतावतिक्रमे पुरुषादिव्यसने चेति ॥ कZ_०२.१०.३७ ॥
Transliteration
anunayas trividho 'rthakṛtāvatikrame puruṣādivyasane ceti
Translation
अनुनय (समजूत/सांत्वन) तीन प्रकारचा—अर्थ/हितासंबंधी उल्लंघनात; पुरुष/आपल्या माणसांवर आलेल्या आपत्तीत; आणि दैवी (नैसर्गिक) आपत्तीत.
Word by Word
अनुनयःconciliation; appeasement
अनुनयः:
TypeNoun
Rootअनु√नी (नी)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; भाववाचक-संज्ञा (conciliation/appeasement)
त्रिविधःthreefold; of three kinds
त्रिविधः:
TypeAdjective
Rootत्रि + विध (√धा/विध् ‘to arrange/classify’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम् (अनुनयस्य)
अर्थकृतौin (the two) cases of acts concerning wealth/interest
अर्थकृतौ:
TypeNoun
Rootअर्थ + कृति (√कृ)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-द्विवचन (अर्थकृत्योः); ‘अर्थ’ (wealth/interest) + ‘कृति’ (act/doing)
अतिक्रमेin transgression; in case of violation
अतिक्रमे:
TypeNoun
Rootअति√क्रम्
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन; ‘transgression/overstepping’
पुरुषhuman (cause); man
पुरुष:
TypeNoun
Rootपुरुष
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (समाहार-द्वन्द्वे प्रथमाङ्गम्)
आदिetc.; and the like
आदि:
TypeParticle
Rootआदि
Formअव्यय; ‘and the like/and so on’ (समुच्चय/निर्देश)
दिव्यdivine; due to fate
दिव्य:
TypeAdjective
Rootदिव्य
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (समाहार-द्वन्द्वे द्वितीयाङ्गम्; ‘divine/daiva’)
व्यसनेin calamity; in misfortune
व्यसने:
TypeNoun
Rootव्यसन
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन; ‘calamity/distress/misfortune’
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
इतिthus; so
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरण-चिह्न
FAQs
Conciliation is situational: the state should tailor persuasion to (1) economic disputes, (2) human/operational losses, and (3) natural-force disasters.