Sutra 10
Devanagari script
अभ्यन्तरावग्रहं कृत्वा शून्यपालमनेकबलवर्गमनेकमुख्यं च स्थापयित्वा यायात् न वा यायात् ॥ कZ_०९.३.१० ॥
Transliteration
abhyantarāvagrahaṃ kṛtvā śūnyapālam aneka-bala-vargam aneka-mukhyaṃ ca sthāpayitvā yāyāt, na vā yāyāt
Translation
आंतरिक नियंत्रणाची व्यवस्था करून—आपल्या अनुपस्थितीत राजधानीसाठी एक संरक्षक नेमून, तसेच अनेक सैन्य-दले आणि अनेक प्रमुख अधिकाऱ्यांना तैनात करून—तो कूच करू शकतो; अन्यथा कूच करू नये।
Word by Word
अभ्यन्तर-अवग्रहम्an internal blockade/containment measure
अभ्यन्तर-अवग्रहम्:
TypeNoun
Rootअवग्रह (√ग्रह्)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्म (कृत्वा इत्यस्य)
कृत्वाhaving done / after making
कृत्वा:
TypeVerb
Root√कृ
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया
शून्यपालम्a guard for an empty/cleared area
शून्यपालम्:
TypeNoun
Rootशून्यपाल
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; स्थापयित्वा इत्यस्य कर्म
अनेक-बल-वर्गम्many troop-detachments
अनेक-बल-वर्गम्:
TypeNoun
Rootवर्ग
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; (शून्यपालम् इत्यस्य विशेषण/समुच्चित कर्म)
अनेक-मुख्यम्many chiefs/leaders
अनेक-मुख्यम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootमुख्य
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; (शून्यपालम् इत्यस्य विशेषण/समुच्चित कर्म)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
स्थापयित्वाhaving stationed/posted (them)
स्थापयित्वा:
TypeVerb
Root√स्था (णिच्)
Formक्त्वान्त-अव्यय (causative gerund); ‘स्थापयति’ (caus.) = स्थापितं कृत्वा
यायात्he should go / he may proceed
यायात्:
TypeVerb
Root√या
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्यय
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
यायात्he should go / he may proceed
यायात्:
TypeVerb
Root√या
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन (पुनरुक्ति: विकल्प-निर्देश)
Entities Mentioned
K
kingŚ
śūnyapāla (acting governor/regent)A
army detachmentsC
chief officersFAQs
Appoint an acting authority for the king’s absence and distribute power among multiple troop units and multiple senior officers to prevent capture of the state by a single faction.