Sutra 16
Devanagari script
एवमुत्साहप्रभावमन्त्रशक्तीनामुत्तरोत्तराधिकोऽतिसंधत्ते ॥ कZ_०९.१.१६ ॥
Transliteration
evam utsāha-prabhāva-mantraśaktīnām uttarottarādhiko ’tisaṃdhatte
Translation
अशा प्रकारे शत्रूला मात देण्यासाठी उत्साह, प्रभाव आणि मंत्रशक्ती—यांमध्ये पुढील प्रत्येक शक्ती ही मागीलपेक्षा क्रमाने अधिक श्रेष्ठ ठरते.
Word by Word
एवम्thus; in this manner
एवम्:
TypeParticle
Rootएवम्
Formअव्यय (प्रकार/रीति-वाचक)
उत्साहenergy; initiative; enterprise
उत्साह:
TypeNoun
Rootउत्साह
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया/सम्बोधन एकवचन (समासपूर्वपद)
प्रभावpower; influence; might
प्रभाव:
TypeNoun
Rootप्रभाव
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया/सम्बोधन एकवचन (समासपूर्वपद)
मन्त्रcounsel; policy; strategic deliberation
मन्त्र:
TypeNoun
Rootमन्त्र
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया/सम्बोधन एकवचन (समासपूर्वपद)
शक्तीनाम्of the powers/strengths
शक्तीनाम्:
TypeNoun
Rootशक्ति
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन
उत्तरsubsequent; following
उत्तर:
TypeAdjective (used in compound)
Rootउत्तर
Formनपुंसकलिङ्ग; अव्ययीभाव-प्रयोगे (उत्तर-उत्तर = each succeeding)
उत्तरsubsequent; following
उत्तर:
TypeAdjective (used in compound)
Rootउत्तर
Formनपुंसकलिङ्ग; अव्ययीभाव-प्रयोगे (उत्तर-उत्तर = each succeeding)
अधिकःgreater; superior; exceeding
अधिकः:
TypeAdjective
Rootअधिक
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासान्त/विशेषणरूपेण)
अतिसंधत्तेsurpasses; exceeds; overmatches
अतिसंधत्ते:
TypeVerb
Rootअति-सम्-धा
Formलट् (वर्तमान); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष एकवचन
Entities Mentioned
K
king (implicit)O
opponent (implicit)FAQs
Mantraśakti (strategy/counsel) outranks prabhāva (effective power), which outranks utsāha (initiative/energy).
Invest first in high-quality counsel, intelligence, and planning institutions; next in enforceable capacity; and finally in mobilizing zeal—so effort is guided and power is used efficiently.