Sutra 25

Devanagari script

स चेद्दण्डसंधिं याचेत कुण्ठमस्मै हस्त्यश्वं दद्यादुत्साहितं वा गरयुक्तम् ॥ कZ_१२.१.२५ ॥

Transliteration

sa ced daṇḍasaṃdhiṃ yāceta kuṇṭham asmai hastyaśvaṃ dadyād utsāhitaṃ vā garayuktam

Translation

तो जर ‘दंड-संधी’ (सशस्त्र मदत/बलरूप खंडणी) मागेल, तर त्याला कुंठित/दुर्बल हत्ती-घोडे द्यावेत—किंवा उन्मत्त/उत्तेजित केलेले, किंवा विषमिश्रित।

Word by Word

• सः: he; that person
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: सर्वनाम-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• चेत्: if
• Type: Particle
• Root: चेत्
• Form: अव्यय; शर्तार्थक (यदि-अर्थे)

• दण्डसन्धिम्: a settlement/peace (sāndhi) connected with coercion/punishment; a punitive/force-backed agreement
• Type: Noun
• Root: दण्ड + सन्धि
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; समासान्त-पद

• याचेत्: should request; were to ask for
• Type: Verb
• Root: याच्
• Form: लिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन

• कुण्ठम्: inferior; weak; unserviceable
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: कुण्ठ
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; विशेषण (हस्त्यश्वम् इत्यस्य)

• अस्मै: to him
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी-एकवचन

• हस्त्यश्वम्: elephants and horses (cavalry/elephant resources)
• Type: Noun
• Root: हस्तिन् + अश्व
• Form: समाहार-द्वन्द्व; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन

• दद्यात्: should give
• Type: Verb
• Root: दा
• Form: लिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन

• उत्साहितम्: spirited; well-roused; ready/fit (for action)
• Type: Adjective/Participle
• Root: उत्साहित
• Form: कृदन्त (भूतकृदन्त/कर्मणि-प्रयोगे प्रयुक्त विशेषण); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; (हस्त्यश्वम् इत्यस्य विशेषण)

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक

• गरयुक्तम्: provided with poison/poison-device; poison-equipped
• Type: Adjective/Participle
• Root: गर + युक्त
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; (हस्त्यश्वम् इत्यस्य विशेषण)

Entities Mentioned

• enemy demander
• elephants
• horses

More Details

FAQs

What is ‘daṇḍasaṃdhi’ in practical terms?

A settlement where the price is military capability—troops, mounts, or coercive assets—rather than only money or territory.

What nīti concept is illustrated here?

Instrumental deception under existential threat: comply outwardly while covertly reducing the adversary’s gained capability.