Adhyaya 356
Forms Accomplished by Unādi (affixes) — उणादिसिद्धरूपम्
व्याकरणाच्या अभ्यासक्रमात हा अध्याय तद्धितानंतर उणादि-प्रत्ययांचे निरूपण करतो—धातूंनंतर लागणारे विशेष प्रत्यय, ज्यांमुळे प्रचलित शब्दरूपे सिद्ध होतात. कुमाराच्या उपदेशात्मक शैलीत काही निष्पत्ती दाखविल्या आहेत, उदा. उणि-प्रत्ययाने ‘कारु’ (कारागीर). पुढे वैदिक प्रयोगात ‘बहुल’ आढळणाऱ्या उणादि-सिद्ध/परंपरागत रूपांची निघण्टूसदृश सूची दिली आहे. एका ठिकाणी पाठभेदाचा निर्देश करून भिन्न संहितांतील वाचनभेदही नोंदला आहे. पशु, नाते, स्थळ, वस्तू व भावगुण यांसंबंधी शब्दरूपे देऊन यज्ञ, अध्ययन व सुशासनात शुद्ध भाषेने धर्मोपकार करण्याचा हेतू स्पष्ट होतो.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It introduces Unādi-pratyayas—suffixes applied after verbal roots—and illustrates resulting siddha (accepted/established) word-forms, emphasizing their frequent (bahula) occurrence in Vedic usage.
It reflects awareness of pāṭha-bheda (recensional variation) and flags a problematic reading as tautological; the note indicates that even proposed alternatives at that locus may not be fully convincing.
By stabilizing word-formation and meaning, it supports correct scriptural reading, accurate ritual language, and disciplined scholarship—treating linguistic mastery as a component of dharma-oriented vidyā.