Adhyaya 192
Chapter 192: चतुर्दशीव्रतानि (Vows of the Fourteenth Lunar Day)
अग्नी चतुर्दशी-व्रतांचे उपदेश देतात व चतुर्दशीचे व्रत भुक्ति-मुक्ति देणारे आहे असे सांगतात; विशेषतः कार्तिकात उपवास करून शिवपूजा केल्यास फलप्राप्ती होते. पुढे प्रकार सांगितले आहेत—(१) शिव-चतुर्दशी: विशिष्ट तिथी-योगांमध्ये केल्यास आयुष्य, धन व भोग देते; (२) फल-चतुर्दशी (द्वादशी/चतुर्दशी): फलाहार, मद्यत्याग आणि दानात फळे देणे; (३) उभय-चतुर्दशी: शुक्ल व कृष्ण दोन्ही पक्षांत चतुर्दशी (तसेच अष्टमी)ला शंभूची उपवास-पूजा, स्वर्गप्राप्ती. तसेच कृष्ण अष्टमी व कृष्ण चतुर्दशीला नक्त-व्रत (रात्री भोजन) केल्यास लौकिक सुख व शुभ परलोकगती मिळते. विधीभागात कार्तिक कृष्ण चतुर्दशीला स्नान, ध्वजाकार दंडांसह इंद्रपूजा, आणि शुक्ल चतुर्दशीला अनंत-व्रत—दर्भविन्यास व जलकलशासह हरि ‘अनंत’ची पूजा, तांदळाच्या पिठाचा पूप अर्पून अर्धा ब्राह्मणाला देणे, नदीसंगमावर हरिकथा वाचन, व अभिमंत्रित दोरा हात/गळ्यात बांधणे—समृद्धी व सुखासाठी।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Agni defines it as bhukti-mukti-pradāyaka: properly observed Caturdaśī worship and fasting can yield worldly enjoyments (prosperity, longevity, happiness) and spiritual uplift culminating in liberation.
Worship Hari as Ananta on Śukla Caturdaśī using a darbha arrangement and a water-vessel, prepare a rice-flour pūpa (half offered to a brāhmaṇa), perform Hari-kathā at a river-confluence, and tie a mantra-consecrated thread on the hand or neck.