Adhyaya 186
Daśamī-vrata (Observance for the Tenth Lunar Day)
नवमी-व्रतांनंतर व्रतखण्डाच्या क्रमिक वर्णनात भगवान अग्नी दशमी-व्रत सांगतात. या व्रताची फळे पुरुषार्थांच्या भाषेत—धर्म, काम व संबंधित उद्दिष्टे—अशी दिली असून, विधिनियम हे नैतिक-आध्यात्मिक पुण्याबरोबरच सुव्यवस्थित लौकिक समृद्धीचे साधन आहे असे प्रतिपादन केले आहे. दशमीला एकभक्त (एक वेळ भोजन) करावे; संयमित आहार हा शुद्धीचा उपाय मानला आहे. व्रताचा शेवट दानाने होतो—दहा गायींचे दान—म्हणून वैयक्तिक तप सार्वजनिक हिताने पूर्ण होते. आणखी प्रतिष्ठावर्धक दान सांगितले आहे: सुवर्णनिर्मित अष्टदिशांचे अर्पण; यामुळे दात्यास ब्राह्मणांमध्ये प्रभुत्वसदृश मान मिळतो असे म्हटले आहे. अशा रीतीने तिथी, नियम आणि दान एकाच धर्मकार्यक्रमात जोडले जातात।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The practitioner observes ekabhakta on Daśamī—taking a single meal—establishing dietary restraint as the vow’s primary discipline.
Upon completion of the vow, one should gift ten cows (daśa-dhenu-dāna), making dana the culminating act that externalizes the merit of the observance.
The text states that gifting the directions (dik) fashioned in gold results in becoming a lord among Brāhmaṇas, indicating social-spiritual elevation linked to high-value symbolic dana.
By combining tithi-discipline (Daśamī), bodily restraint (ekabhakta), and compassionate redistribution (dana), the vrata trains self-control and generosity—core dharmic virtues that support both worldly order and inner purification.