
Aghīrāstra-ādi-Śānti-kalpaḥ (Rite for Pacification of Aghora-Astra and Other Weapons)
या अध्यायात भगवान् अग्नि (ईश्वर) कर्मारंभापूर्वी युद्धसंबंधी व विश्वात्मक शक्तींचे विधिपूर्वक सामंजस्य करून संरक्षण-विधान सांगतात. सर्वकर्मसिद्धिदायक ‘अस्त्र-याग’ प्रथम करावा—मंडलाच्या मध्यभागी शिवाचे अस्त्र ठेवून, पूर्वेकडून दिशानुसार वज्र इत्यादी अस्त्रांची मांडणी करावी. तसेच ग्रहपूजेत मध्यभागी सूर्य आणि पूर्वस्थानापासून क्रमाने इतर ग्रह ठेवून शुभफलासाठी ग्रह-संरेखन साधावे. पुढे अघोर-अस्त्राचा जप व होम करून ‘अस्त्र-शांती’ करण्याचे मुख्य उपदेश आहे; याने ग्रहदोष, रोग, मारी/उपद्रव, शत्रुबल आणि विनायक-संबंधी विघ्ने शांत होतात. लक्ष/अयुत/सहस्र अशी जपसंख्या आणि तीळ, तूप, गुग्गुळ, दूर्वा, अक्षता, जवा इ. द्रव्य उल्का, भूकंप, वनप्रवेश, रक्तासारखा वृक्षरस, ऋतुविरुद्ध फळधारणा, साथरोग, हत्तींचे विकार, गर्भपात व प्रवास-शकुन अशा निमित्तांनुसार सांगितली आहेत. शेवटी न्यास व पंचवक्त्र देवतेचे ध्यान करून विजय व परम सिद्धी प्राप्त होते।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे मण्डलानि नामोनविंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ विंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अघीरास्त्रादिशान्तिकल्पः ईश्वर उवाच अस्त्रयागः पुरा कार्यः सर्वकर्मसु सिद्धिदः मध्ये पूज्यं शिवाद्यस्त्रं वज्रादीन् पूर्वतः क्रमात्
अशा प्रकारे अग्नि-महापुराणातील त्रिशत एकोणविसावा अध्याय ‘मण्डलानि’ नावाने प्रसिद्ध आहे. आता त्रिशत विसावा अध्याय—‘अघीरास्त्रादि शान्तिकल्प’ आरंभ होतो. ईश्वर म्हणाले: प्रथम अस्त्रयाग करावा; तो सर्व कर्मांत सिद्धी देतो. मध्यभागी शिवादि अस्त्रांची पूजा करावी आणि पूर्वेकडून क्रमाने वज्रादि पूजावीत.
Verse 2
पञ्चचक्रं दशकरं रणादौ पूजितं जये ग्रहपूजा रविर्मध्ये पूर्वाद्याः सोमकादयः
पंचचक्र व दशकरयुक्त हा विन्यास रणाच्या आरंभी पूजिला असता विजय देतो. ग्रहपूजेत सूर्य मध्यभागी असतो आणि पूर्वेकडून क्रमाने चंद्र इत्यादी ग्रह असतात.
Verse 3
सर्व एकादशस्थास्तु ग्रहाः स्युः ग्रहपूजनात् अस्त्रशान्तिं प्रवक्ष्यामि सर्वोत्पातविनाशिनीं
ग्रहपूजनाने सर्व ग्रह एकादश स्थानांत शुभरीत्या स्थिर होतात. आता मी सर्व उत्पातांचा नाश करणारी अस्त्र-शांती सांगतो.
Verse 4
ग्रहरोगादिशमनीं मारीशत्रुविमर्दनीं विनायकोपतप्तिघ्नमघोरास्त्रं जपेन्नरः
मनुष्याने अघोर-अस्त्र मंत्राचा जप करावा; तो ग्रहदोष, रोग इत्यादी शांत करतो, मारीसारख्या शत्रूंचा विमर्द करतो आणि विनायकाच्या अप्रसादातून होणारा ताप नष्ट करतो.
Verse 5
लक्षं ग्रहादिनाशः स्यादुत्पाते तिलहोमनम् दिव्ये लक्षं तदर्धेन व्योमजोत्पातनाशनं
लक्ष जप/आहुतींनी ग्रहादी दोष नष्ट होतो; उत्पात झाल्यास तिळहोम करावा. दिव्य (आकाशीय) उत्पातात लक्ष आहुती, आणि त्याच्या अर्ध्याने व्योमज उत्पात नष्ट होतो.
Verse 6
घृतेन लक्षपातेन उत्पाते भुमिजे हितम् घृतगुग्गुलुहोमे च सर्वोत्पातादिमर्दनम्
भूमिज (पार्थिव) उत्पातात तुपाने लक्ष आहुती देणे हितकर आहे. तसेच तूप व गुग्गुळ यांचा होम सर्व उत्पात इत्यादींचे मर्दन करतो.
Verse 7
दूर्वाक्षताज्यहोमेन व्याधयो ऽथ घृतेन च सहस्रेण तु दुःखस्वप्ना विनशन्ति न संशयः
दूर्वा, अक्षत व तूप यांच्या होमाने व्याधी शांत होतात; आणि तुपाच्या सहस्र आहुतींनी दुःखद स्वप्ने नष्ट होतात—यात संशय नाही.
Verse 8
अयुताद् ग्रहदोषघ्नो जवाघृतविमिश्रितात् विनायकार्तिशमनमयुतेन घृतस्य च
दहा हजार प्रमाणात जवा (जवाकुसुम) व तूप मिसळून आहुती दिल्यास ग्रहदोषजन्य पीडा नष्ट होते; तसेच तुपाच्या दहा हजार आहुत्यांनी विनायकजन्य विघ्न-पीडा शमते।
Verse 9
भूतवेदालशान्तिस्तु गुग्गुलोरयुतेन च महावृक्षस्य भङ्गेतु व्यालकङ्के गृहे स्थिते
भूत-वेताळ शांतीसाठी गुग्गुळूच्या दहा हजार प्रमाणानेही शांतिकर्म करावे; तसेच एखादा महावृक्ष अशुभ रीतीने तुटल्यास, किंवा घरात सर्प अथवा कंक (बगळा) इत्यादी अपशकुनी जीव/सत्ता वास करत असल्यास, तशीच शांती करावी।
Verse 10
आरण्यानां प्रवेशे दूर्वाज्याक्षतहावनात् उल्कापाते भूमिकम्पे तिलाज्येनाहुताच्छिवम्
अरण्यात प्रवेश करताना दूर्वा, तूप व अक्षत यांनी हवन करावे; आणि उल्कापात किंवा भूमिकंप झाल्यास तीळ व तूप यांच्या आहुत्यांनी कल्याण साधते।
Verse 11
रक्तस्रावे तु वृक्षाणामयुताद् गुग्गुलोः शिवं अकाले फलपुष्पाणां राष्ट्रभङ्गे च मारणे
वृक्षांना रक्तस्रावासारखा रस येऊ लागल्यास गुग्गुळूच्या दहा हजार प्रमाणाने शांती करून कल्याण होते; पण अकाली फळे-फुले दिसल्यास ते राष्ट्रभंग व मृत्यूचे लक्षण आहे।
Verse 12
द्विपदादेर्यदा मारि लक्षार्धाच्च तिलाज्यतः हस्तिमारीप्रशान्त्यर्थं करिणीदन्तवर्धने
द्विपद इत्यादी प्राण्यांत मारी (महामारी) उद्भवल्यास तीळ व तूप यांसह अर्ध लक्ष प्रमाणाने उपाय/प्रयोग करावा—हस्तिमारी शमविण्यास तसेच करिणी (हत्तिणी)च्या दातांची वाढ व बळ वाढविण्यासाठी।
Verse 13
हस्तिन्यां मददृष्टौ च अयुताच्छान्तिरिष्यते अकाले गर्भपाते तु जातं यत्र विनश्यति
हस्तिनीमध्ये मदोन्मत्त दृष्टी दिसल्यास अयुत (दहा हजार) प्रमाणाची महाशांती सांगितली आहे. तसेच अकाली गर्भपात झाल्यास तेथे जे जन्मते ते नष्ट होते असे म्हटले आहे.
Verse 14
विकृता यत्र जायन्ते यात्राकाले ऽयुतं हुनेत् तिलाज्यलक्षहोमन्तु उत्तमासिद्धिसाधने
जिथे अशुभ विकृती उत्पन्न होतात, प्रवासास निघताना अयुत (निर्दिष्ट संख्या) आहुती द्याव्यात. परंतु उत्तम सिद्धी साधण्यासाठी तीळ व तूप यांसह लक्ष (एक लाख) होम करावा.
Verse 15
मध्यमायां तदर्धेन तत्पादादधमासु च यथा जपस् तथा होमः संग्रामे विजयो भवेत् अघोरास्त्रं जपेन्न्यस्य ध्यात्वा पञ्चास्यमूर्जितम्
मध्यम पद्धतीत त्याचे अर्धे, आणि अधम पद्धतीत त्याचा चतुर्थांश घेऊन—जसा जप तसा होम करावा; त्यामुळे संग्रामात विजय मिळतो. न्यास करून, उर्जित पंचास्य देवतेचे ध्यान करीत अघोरास्त्राचा जप करावा.
A precise ritual-architecture of protection: mandala placement (center and directional order), graded japa/homa counts (lakṣa, ayuta, sahasra; with middle/low reductions), and substance-specific offerings (tila, ghṛta, guggulu, dūrvā, akṣata, javā) mapped to distinct omens and afflictions.
It frames protective and martial efficacy as dharmically regulated power: by nyāsa, mantra-japa, and śānti rites, the practitioner disciplines fear and violence through devotion and cosmic alignment, converting worldly success (bhukti) into a purified support for steadiness in dharma and eventual liberation (mukti).
Weapons are treated as presiding energies requiring propitiation (astra-yāga), while planets are stabilized through graha-pūjā in an ordered mandala; together they establish a harmonized field in which astra-śānti and battle-oriented rites can succeed without omen-driven obstruction.