Adhyaya 311

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे त्वरितामूलमन्त्रो नाम दशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथैकादशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः त्वरिताविद्या अग्निर् उवाच विद्याप्रस्तावमाख्यास्ये धर्मकामादिसिद्धिदम् नवकोष्ठविभागेन विद्याभेदञ्च विन्दति

अशा प्रकारे अग्नि-महापुराणातील “त्वरिता-मूलमंत्र” नावाचा तीनशे अकरावा अध्याय समाप्त झाला. आता तीनशे बारावा अध्याय “त्वरिता-विद्या” आरंभ होतो. अग्नि म्हणाले—मी या विद्येचा प्रस्ताव (भूमिका) सांगतो; ती धर्म, काम इत्यादींची सिद्धी देणारी आहे; आणि नऊ कोष्ठांच्या विभागाने या विद्येचे भेदही समजतात.

Verse 2

अनुलोमविलोमेन समस्तव्यस्तयोगतः कर्णाविकर्णयोगेन अत ऊर्ध्वं विभागशः

यापुढे विभाग क्रमाने मांडावेत—अनुलोम व विलोम क्रमाने, समस्त व व्यस्त योगाने, तसेच कर्ण व अविकर्ण संयोग-पद्धतीने।

Verse 3

त्रित्रिकेण च योगेन देव्या सन्नद्धविग्रहः जानाति सिद्धिदान्मन्त्रान् प्रस्तावान्निर्गतान् बहून्

त्रित्रिक साधना आणि या योगाने—देवीने सन्नद्ध (संरक्षित/सुसज्ज) केलेला देह असलेला साधक—सिद्धी देणारे अनेक मंत्र आणि त्यांच्या योग्य प्रस्तावातून निघालेले प्रयोग-प्रसंग जाणतो.

Verse 4

शास्त्रे शास्त्रे स्मृता मन्त्राः प्रयोगास्तत्र दुर्लभाः गुरुः स्यात् प्रथमो वर्णः पूर्वेद्युर्न च वर्ण्यते

प्रत्येक शास्त्रात मंत्र स्मरण केलेले आहेत; पण त्यांचे प्रयोग तेथे दुर्लभ आहेत. प्रथम व प्रधान तत्त्व गुरु आहे; आणि मागील दिवशी जे सांगितले, ते पुन्हा विस्ताराने वर्णिले जात नाही.

Verse 5

प्रस्तावे तत्र चैकार्णा द्व्यर्णास्त्र्यर्णादयो ऽभवन् तिर्यगूर्ध्वगता रेखाश् चतुरश् चतुरो भजेत्

त्या प्रस्ताव-रचनेत एकाक्षर, द्व्याक्षर, त्र्याक्षर इत्यादी समूह तयार होतात; आणि आडव्या व उभ्या रेषा—चार असतात—त्यांना चार भागांत विभागावे.

Verse 6

नव कोष्ठा भवन्त्येवं मध्यदेशे तथा इमान् प्रदक्षिणेन संस्थाप्य प्रस्तावं भेदयेत्ततः

अशा प्रकारे मध्यदेशी नऊ कोष्ठ (खंड) असतात. ते दक्षिणावर्त क्रमाने मांडून, नंतर प्रवेशमार्ग (प्रस्ताव) याचे विभाजन/चिन्हांकन करावे.

Verse 7

प्रस्तावक्रमयोगेन प्रस्तावं यस्तु विन्दति करमुष्टिस्थितास्तस्य साधकस्य हि सिद्धयः

जो साधक प्रस्ताव (आरंभभाग) याचा योग्य क्रमयोग लावून प्रस्ताव प्राप्त/रचतो, त्याच्या सिद्धी जणू त्याच्या मुठीतच असतात.

Verse 8

त्रैलोक्यं पादमूले स्यान्नवखण्डां भुवं लभेत् कपाले तु समालिख्य शिवतत्त्वं समन्ततः

पायांच्या मुळाशी त्रैलोक्य स्थापावे; पृथ्वीचे नवखंड रूप निरूपावे. मग कपालावर नीट अंकित करून, सर्वत्र शिवतत्त्वाचे चित्रण करावे.

Verse 9

श्मशानकर्पटे वाथ वाह्यं निष्क्रम्य मन्त्रवित् तस्य मध्ये लिखेन्नाम कर्णिकोपरि संस्थितम्

किंवा श्मशानातून मिळालेल्या वस्त्रावर, मंत्रज्ञ बाह्य स्थानी जाऊन, त्याच्या मध्यभागी कर्णिकेवर स्थित असे नाव लिहावे.

Verse 10

तापयेत्खादिराङ्गारैर् भूर्जमाक्रम्य पादयोः सप्ताहादानयेत् सर्वं त्रेलोक्यं सचराचरम्

पायांखाली भूर्जपत्र ठेवून, खदिरकाष्ठाच्या अंगारांनी ते तापवावे. सात दिवसांत समस्त त्रैलोक्य—चराचरसहित—आकर्षून वश करता येते.

Verse 11

वज्रसम्पुटगर्भे तु द्वादशारे तु लेखयेत् मध्ये गर्भगतं नाम सदाशिवविदर्भितम्

वज्र-सम्पुटाच्या गर्भभागी द्वादश-अर (बारा किरणांचे) चक्रावर हे लिहावे. मध्यभागी गर्भस्थ नाम लिहून ते सदाशिव-शक्तीने सर्वतोमुखी आवृत/पूरित करावे.

Verse 12

कुड्ये फलकके वाथ शिलापट्टे हरिद्रया मुखस्तम्भं गतिस्तम्भं सैन्यस्तम्भन्तु जायते

भिंत, लाकडी फलक किंवा शिळापट्ट यावर हळदीने लेपन/चिन्हांकन केल्यास ‘मुख-स्तंभ’, ‘गति-स्तंभ’ आणि ‘सैन्य-स्तंभ’—म्हणजे वाणी/मुखाचा अडथळा, गतीचा अडथळा व सैन्याचे जडत्व—उत्पन्न होतात.

Verse 13

विषरक्तेन संलिख्य श्मशाने कर्परे बुधः षट्कोणं दण्डमाक्रान्तं समन्ताच्छक्तियोजितम्

बुद्धिमान साधकाने श्मशानात कर्परावर (ठिकऱ्यावर) विष-मिश्रित रक्ताने लिहावे—षट्कोण, ज्यावर दंड-चिन्हाचा आक्रमण/अधिष्ठान असेल, आणि जो सर्व बाजूंनी शक्तींनी युक्त असेल.

Verse 14

मारयेदचिरादेष श्मशाने निहतं रिपुं छेदं करोति राष्ट्रस्य चक्रमध्ये न्यसेद्रिपुं

या विधीने तो लवकरच श्मशानात शत्रूचा वध करील; यामुळे शत्रू-राष्ट्राचा ‘छेद’ (विघटन) होतो. शत्रूला चक्राच्या मध्यभागी न्यास करावा.

Verse 15

चक्रधाराङ्गतां शक्तिं रिपुनाम्ना रिपुं हरेत् तार्क्ष्येणैव तु वीजेन खड्गमध्ये तु लेखयेत्

चक्रधारी (भगवान) यांच्यात निहित शक्ती घेऊन शत्रूचे नाव लिहून शत्रूला वशी/निवारित करावे; आणि तार्क्ष्य-बीज (गरुड-बीज) ने ते खड्गाच्या मध्यभागी अंकित करावे.

Verse 16

विदर्भरिपुनामाथ श्मशानाङ्गारलेखितम् सप्ताहात्साधयेद्देशं ताडयेत् प्रेतभस्मना

नंतर विदर्भ-शत्रूचे नाव स्मशानातील अंगाराने लिहून, सात दिवसांत तो देश वश करावा; आणि प्रेतभस्माने लक्ष्य (किंवा पुतळा) ताडावा।

Verse 17

भेदने छेदने चैव मारणेषु शिवो भवेत् तारकं नेत्रमुद्दिष्टं शान्तिपुष्टौ नियोजयेत्

भेदन, छेदन तसेच मारणकर्मात शिवरूपाचा उपयोग करावा। ‘तारक-नेत्र’ मंत्र सांगितला आहे; शांती व पुष्टी (समृद्धि-पोषण) यासाठी तो नियोजावा।

Verse 18

दहनादिप्रयोगोयं शाकिनीञ्चैव कर्पयेत् मध्यादिवारुणीं यावद्वक्रतुण्डसमन्वितः

हा दहनादीपासून सुरू होणारा प्रयोग आहे; शाकिनीला देखील कर्पित (वशी/दूर) करावे। मध्यापासून पुढे वारुणी-प्रयोग चालवावा, जोपर्यंत तो वक्रतुण्डसमन्वित होत नाही।

Verse 19

कुण्ड इति क वज्रतुण्दसमन्वित इति ट कुष्टाद्या व्याधयो ये तु नाशयेत्तान्न संशयः मध्यादिउत्तरान्तन्तु करालीबन्धनाज्जपेत्

‘कुण्ड’ हा शब्द ‘क’काराने, आणि ‘वज्रतुण्डसमन्वित’ हा ‘ट’काराने उच्चारावा। याने कुष्ठादी व्याधी नष्ट होतात—संशय नाही। कराली-बन्धनानुसार मध्यापासून उत्तरान्तापर्यंत जप करावा।

Verse 20

रक्षयेदात्मनो विद्यां प्रतिवादी यदा शिवः वारुण्यादि ततो न्यस्य ज्वरकाशविनाशनम्

स्वतःची विद्या (मंत्रज्ञान) जपावी. प्रतिवादी जेव्हा शिव (शांत/अनुकूल) होतो, तेव्हा वारुणी इत्यादींचा न्यास करून ज्वर व कास (खोकला) यांचा विनाश साधावा।

Verse 21

सौम्यादि मध्यमान्तन्तु गुरुत्वं जायते वटे पूर्वादि मध्यमान्तन्तु लघुत्वं कुरुते क्षणात्

‘सौम्य-’ इत्यादी गणात मधला व शेवटचा अक्षर छंदात गुरु होतो; परंतु ‘पूर्व-’ इत्यादी गणात मधला व शेवटचा अक्षर क्षणात लघु होतो।

Verse 22

भूर्जे रोचनया लिख्य एतद्वज्राकुलं पुरम् क्रमस्थैर् मन्त्रवीजैस्तु रक्षां देहेषु कारयेत्

भूर्जपत्रावर गोरोचनेने हे ‘वज्राकुल’ रक्षायंत्र-पुर लिहून, क्रमबद्ध मंत्रबीजांनी देहांवर रक्षणकर्म करवावे।

Verse 23

वेष्टिता भावहेम्ना च रक्षेयं मृत्युनाशिनी विघ्नपापारिदमनी सौभाग्यायुःप्रदा धृता

भाव-हेमाने (संकल्पशुद्ध सुवर्णाने) वेढलेली ही रक्षा धारण करावी; ती मृत्युनाशिनी, विघ्न-पाप-शत्रू दमन करणारी आणि धारण केल्यास सौभाग्य व दीर्घायुष्य देणारी आहे।

Verse 24

द्यूते रेणे च जयदा शक्रसैन्ये न संशयः बन्ध्यानां पुत्रदा ह्य् एषा चिन्तामणिरिवापरा

ही द्यूत व रणात जय देते, तसेच शक्राच्या सैन्यावरही—यात संशय नाही। वंध्य स्त्रियांना पुत्र देते; खरोखर ही दुसरी चिंतामणीच आहे।

Verse 25

साधयेत् परराष्ट्राणि राज्यञ्च पृथिवीं जयेत् फट् स्त्रीं क्षें हूं लक्षजप्याद्यक्षादिर्वशगो भवेत्

या साधनेने परराष्ट्रे वश करावीत, राज्य व पृथ्वी जिंकावी. ‘फट्’, ‘स्त्रीं’, ‘क्षें’, ‘हूं’ या बीजांसह लक्षजप केल्यास यक्षादीही वश होतात।