Adhyaya 308

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे त्रैलोक्यमोहनीलक्ष्म्यादिपूजा नाम सप्ताधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथाष्टाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः त्वरितापूजा अग्निर् उवाच त्वरिताङ्गान्समाख्यास्ये भुक्तिमुक्तिप्रदायकान् प्रचोदयात् श्रीप्रणितायै नमः ह्रूं कारायै नमः ॐ खेच हृदयाय नमः खेचर्यै नमः ॐ चण्डायै नमः छेदन्यै नमः क्षेपण्यै नमः स्त्रियै ह्रूं कार्यै नमः क्षेमङ्कर्यै जयायै किङ्कराय रक्ष ॐ त्वरिताज्ञया स्थिरो भव वषट् तोतला त्वरिता तूर्णेत्येत्येवं विद्येयमीरिता

अशा प्रकारे अग्नि-महापुराणातील ‘त्रैलोक्यमोहिनी लक्ष्मी इत्यादींची पूजा’ नावाचा तीनशे सातवा अध्याय समाप्त झाला. आता तीनशे आठवा अध्याय—‘त्वरिता-पूजा’ सुरू होतो. अग्नि म्हणाले—भोग व मोक्ष देणारे त्वरितेचे मंत्राङ्ग मी सांगतो; प्रेरक आवाहन म्हणून जपावे: ‘श्री-प्रणिता नमः; ह्रूंकाराय नमः; ॐ, खेच-हृदयाय नमः; खेचरी नमः; ॐ, चण्डा नमः; छेदनी नमः; क्षेपणी नमः; स्त्री नमः; ह्रूंकारी नमः; क्षेमङ्करी नमः; जया नमः; हे किङ्कर, रक्षण कर।’ ‘ॐ—त्वरितेच्या आज्ञेने स्थिर हो—वषट्।’ तसेच ‘तोतला, त्वरिता, तूर्ण’—अशी ही विद्या सांगितली आहे.

Verse 2

शिरोभ्रुमस्तके कण्ठे हृदि नाभौ च गुह्यके उर्वोश् च जानुजङ्घोरुद्वये चरणयोः क्रमात्

शिरावर, भुवयांच्या मध्ये, मस्तकावर, कंठात, हृदयात, नाभीत व गुह्यप्रदेशी; नंतर उरूंवर, गुडघ्यांवर, जंघांवर, कटिद्वयी व चरणांवर—या क्रमाने (मंत्र) न्यास करावा.

Verse 3

न्यस्ताङ्गो न्यस्तमन्त्रस्तु समस्तं व्यापकं न्यसेत् पार्वती शवरी चेशा वरदाभयहस्तिका

अंगन्यास व मंत्रन्यास करून मग समस्त व्यापकन्यास करावा. देवीचे ध्यान पार्वती, शबरी व ईशा रूपाने करावे; तिचे हात वरद व अभय देणारे आहेत.

Verse 4

मयूरबलया पिच्छमौलिः किसलयांशुका सिंहासनस्था मायूरवर्हच्छत्रसमन्विता

ती मयूर-बलय धारण करते, डोक्यावर पिसांचा मुकुट असतो, किसलयासारखी कोवळी हिरवी वस्त्रे परिधान करते; सिंहासनावर विराजमान असून मयूरपिसांच्या छत्राने युक्त असते.

Verse 5

त्रिनेत्रा श्यामला देवी वनमालाविभूषणा विप्राहिकण्राभरणा चत्रकेयूरभूषणा

देवी त्रिनेत्री व श्यामवर्णा असून वनमालेने विभूषित आहे। तिच्या कंठी शोभिवंत हार आहे आणि ती कंकणे व केयूरांनी अलंकृत आहे।

Verse 6

वैश्यनागकटीबन्धा वृषलाहिकृतनूपुरा एवं रूपात्मिका भूत्वा तन्मन्त्रं नियुतं जपेत्

वैश्य-नागापासून बनविलेला कटिबंध धारण करून आणि वृषलाहि-निर्मित नूपुर परिधान करून—असे रूप ध्यानात धारण करून—त्या मंत्राचा एक लक्ष जप करावा।

Verse 7

ईशः किरातरूपो ऽभूत् पुरा गौरी च तादृशी जपेद्ध्यायेत् पूजयेत्तां सर्वसिद्ध्यैविषादिहृत्

प्राचीन काळी ईशाने किरातरूप धारण केले आणि गौरीनेही तसाच रूप घेतला। सर्व सिद्धीप्राप्तीसाठी त्यांचा जप, ध्यान व पूजन करावे; हे विषाद इत्यादी हरते।

Verse 8

अष्टसिंहासने पूज्या दले पूर्वादिके क्रमात् अङ्गगायत्री प्रणीता हूङ्काराद्या दलाग्रके

देवीची पूजा अष्टसिंहासनावर करावी. पाकळ्यांवर पूर्वेकडून क्रमाने, ‘हूँ’ बीजापासून आरंभ होणारी अङ्ग-गायत्री (अङ्ग-मंत्र) पाकळीच्या अग्रभागी नियोजित करावी.

Verse 9

फट्कारी चाग्रतो देव्याः श्रीवीजेनार्चयेदिमाः लोकेशायुधवर्णास्ताः फट्कारी तु धनुर्धरा

आणि देवीच्या अग्रभागी श्री-बीजाने या (शक्तींचे) अर्चन करावे. त्या लोकपालांच्या आयुधांच्या वर्णासारख्या ध्यानाव्यात; आणि फट्कारी ही धनुष्य धारण करणारी आहे.

Verse 10

जया च विजया द्वास्थे पूज्ये सौवर्णयष्टिके किङ्करा वर्वरी मुण्डी लगुडी च तयोर्वहिः

द्वारस्तंभांच्या दोन्ही बाजूंना जया व विजया यांची पूजा करावी; तसेच पूज्य सौवर्णयष्टिकेचीही. त्या द्वारांच्या बाहेर किङ्करा, वर्वरी, मुण्डी व लगुडी यांचे पूजन करावे.

Verse 11

इष्ट्वैवं सिद्धयेद्द्रव्यैः कुण्डे योन्याकृतौ हुनेत् हेमलाभो ऽर्जुनैर् धान्यैर् गोधूमैः पुष्टिसम्पदः

अशी विधी करून, नियत द्रव्यांनी सिद्धी साधावी व योनी-आकृतीच्या कुंडात हवन करावे. अर्जुन-काष्ठाने होम केल्यास सुवर्णलाभ होतो; धान्य व गहू यांनी पुष्टी व संपत्ती प्राप्त होते.

Verse 12

यवैर् धान्यैस्तिलैः सर्वसिद्धिरीतिविनाशनम् अक्षैर् उन्मत्तता शत्रोः शाल्मलीभिश् च मारणम्

जव, धान्य व तीळ यांद्वारे सर्वसिद्धी व उपद्रव/रोगराईचा नाश होतो. अक्षबीजांनी शत्रू उन्मत्त होतो; आणि शाल्मली-द्रव्यांनी मारण सिद्ध होते.

Verse 13

जम्बुभिर्धनधान्याप्तिस्तुष्टिर्नीलोत्पलैर् अपि रक्तात्पलैर् महापुष्टिः कुन्दपुष्पैर् महोदयः

जांबू फळांनी धन-धान्यप्राप्ती होते; नीलकमळांनी तुष्टी. रक्तकमळांनी महापुष्टी व आरोग्यसमृद्धी; आणि कुंदपुष्पांनी महान उदय (उन्नती) होते.

Verse 14

मल्लिकाभिः पुरक्षोभः कुमुदैर् जनवर् लभः अशोकैः पुत्रलाभः स्यात् पाटलाभिः शुभाङ्गना

मल्लिका (चमेली) यांनी नगरात क्षोभ/अशांतता होते; कुमुदांनी जनसमूहात वरलाभ (लोकसमर्थन) मिळते. अशोकपुष्पांनी पुत्रलाभ होतो; आणि पाटलापुष्पांनी शुभ, सद्गुणी स्त्रीची प्राप्ती होते.

Verse 15

आम्रैर् आयुस्तिलैर् लक्ष्मीर्बिल्वैः श्रीश् चम्पकैर् धनम् इष्टं मधुकपुष्पैश् च बिल्वैः सर्वज्णतां लभेत्

आंबे अर्पण केल्याने आयुष्य वाढते; तीळ अर्पणाने लक्ष्मी प्राप्त होते; बिल्वफळाने श्री-समृद्धी; चंपकपुष्पांनी इच्छित धन मिळते। मधूकपुष्प व बिल्व अर्पण केल्याने सर्वज्ञता प्राप्त होते।

Verse 16

त्रिलक्षजप्यात्सर्वाप्तिर्होमाद्ध्यानात्तथेज्यया मण्डले ऽभ्यर्च्य गायत्र्या आहुतीः पञ्चविंशतिम्

तीन लक्ष जपाने सर्वसिद्धी मिळते; तसेच होम, ध्यान आणि पूजा यांद्वारेही. मण्डलात अर्चन करून गायत्रीसह पंचवीस आहुती द्याव्यात.

Verse 17

दद्याच्छतत्रयं मूलात् पल्लवैर् दीक्षितो भवेत् पञ्चगव्यं पुरा पीत्वा चरुकं प्राशयेत्सदा

स्वतःच्या साधनातून तीनशे (द्रव्य) दान द्यावे; कोवळे पल्लव अर्पण केल्याने तो दीक्षित होतो. प्रथम पंचगव्य पिऊन, सदैव चरु (यज्ञखीर) प्राशन करावे.