Adhyaya 138
अध्याय १३८: षट्कर्माणि (The Six Ritual Operations)
ईश्वर षट्कर्मांची—मंत्र-शास्त्रात वापरल्या जाणाऱ्या सहा कार्यकारी उद्दिष्टांची—रचना सांगतात. प्रारंभी मंत्र-लेखनाचा मुख्य नियम: साध्य (लक्ष्य/उद्देश) मंत्राच्या संदर्भात ठराविक स्थानांवर लिहावे. पुढे विन्यास-सम्प्रदाय ‘विधीची वाक्यरचना’ जशी असते तसे दिले आहेत—पल्लव (उच्चाटनप्रधान), योग-विधी (द्रोही कुलांचे उन्मूलन), रोधक (स्तम्भन व निग्रहकर्म), आणि सम्पुट (वशीकरण/आकर्षणासाठी रक्षणात्मक आवरण). विदर्भ इत्यादी जाळी-विन्यास व अक्षराक्षराने ठेवण्याचे नियमही येतात. आकर्षणासाठी वसंतऋतूचा कालनिर्णय, तसेच स्वाहा, वषट्, फट् या उद्गारांचा शांती, पुष्टि, आकर्षण, प्रत्याकर्षण, भेदन व संकटनिवारण इत्यादी फलांनुसार योग्य विनियोग सांगितला आहे. शेवटी यम-आह्वानासह जय-रक्षा क्रम, रात्रिलक्षण-ज्ञान, दुर्गा-रक्षा आणि शत्रुनाशार्थ भैरवी-जप सूत्र देऊन अध्याय धर्मानुकूल, गुरु-परंपरासिद्ध साधनाप्रणाली म्हणून समाप्त होतो.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The chapter names pallava, yoga-method, rodhaka, sampuṭa, and vidarbha—each specifying how mantra and sādhya are positioned or interwoven to produce targeted ritual effects.
It treats mantra technology—placement, timing, and exclamations—as a regulated vidyā taught by Īśvara, implying disciplined use under lineage/teacher guidance and within protective, order-maintaining aims rather than mere personal impulse.