Adhyaya 131
Ghāta-cakra and Related Diagrams (घातचक्रादिः)
या अध्यायात (घातचक्रादिः) ईश्वररूप अग्निदेव युद्धजयार्णवातील युद्धनिर्णयासाठी ज्योतिषाधारित शिस्तबद्ध पद्धती सांगतात। स्वरचक्रात स्वर दिशा-क्रमाने दक्षिणावर्त ठेवतात, चैत्रापासून मासचक्र फिरवतात आणि प्रतिपदा ते पौर्णिमा तिथी चिन्हित करतात। चैत्र-चक्रातील विशिष्ट ‘संपर्कां’वरून शुभ-अशुभ ठरते—विषम रचना शुभ, सम रचना अशुभ। नामाक्षर व ह्रस्व/दीर्घ स्वर-तर्काने उच्चाराच्या आरंभी/अंती स्वरारोहण मृत्यू वा विजयाचे शकुन मानले जाते। नरचक्रात नक्षत्रसमूह देहाकृतीवर न्यासाने (शिर, मुख, नेत्र, हस्त, कर्ण, हृदय, पाद, गुप्तप्रदेश) बसवतात; सूर्य शनि, मंगळ व राहूसह एकाच नक्षत्रात असल्यास घातक योग सांगितला आहे। शेवटी जयचक्रात वर्णलेखन व रेषाजाळाने दिशा, ग्रह, ऋषी, तिथी, नक्षत्र इ. विभाग करून नाव-योग आठ (वसु) ने भागून व पशुप्रतीकांनी बलक्रम ठरवून युद्धशकुनांचे संक्षिप्त विश्लेषण दिले आहे।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The chapter emphasizes constructing and reading multiple cakras (Ghāta-, Nara-, and Jaya-cakra) using directional vowel placement, month–tithi rotation, nakṣatra nyāsa on a body-map, and name-akṣara based numerical computation (including division by eight, the Vasus).
By treating strategic discernment (yuddha-nirṇaya) as a dharmic discipline grounded in cosmic order (tithi–nakṣatra–graha), it frames worldly action as accountable to sacred law—training the practitioner to align intent, speech (nāma/svara), and action with ṛta, thereby supporting both righteous success (bhukti) and inner steadiness conducive to mokṣa.